Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तदेकादशरुद्राणां पूजनात्क्षयमेष्यति । संक्रांतावयने वापि चंद्रसूर्यग्रहेऽथवा

Transliteration

tadekādaśarudrāṇāṃ pūjanātkṣayameṣyati | saṃkrāṃtāvayane vāpi caṃdrasūryagrahe'thavā

Translation

وہ (جمع شدہ) گناہ گیارہ رودروں کی پوجا سے فنا ہو جائے گا—خواہ سنکرانتی کے وقت، ایَن (انقلابِ شمس) کے موقع پر، یا چاند گرہن اور سورج گرہن کے دوران۔

Word by Word

• तत्: that (sin)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (that)

• एकादशरुद्राणाम्: of the eleven Rudras
• एकादशरुद्राणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एकादश-रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (एकादशानां रुद्राणाम्)

• पूजनात्: from/through worship
• पूजनात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: पूजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; हेतौ पञ्चमी (because of worship)

• क्षयम्: destruction, cessation
• क्षयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एष्यति: will attain/come to
• एष्यति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• संक्रान्तौ: at the saṅkrānti (solar transit)
• संक्रान्तौ: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संक्रान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• अयने: at the solstice (ayana)
• अयने: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अयन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक निपात (or)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अप्यर्थक निपात (also/even)

• चन्द्रसूर्यग्रहे: during a lunar or solar eclipse
• चन्द्रसूर्यग्रहे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र-सूर्य-ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—द्वन्द्वः (चन्द्रश्च सूर्यश्च) + तत्पुरुषः (ग्रहः = ग्रहणम्)

• अथवा: or else
• अथवा: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथवा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक अव्यय (or else)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ekādaśa Rudra tīrthas within Prabhāsa Kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims worship eleven liṅgas as the sun transitions (saṅkrānti), with a dramatic eclipse sky; lamps flicker, priests chant, and a sense of cosmic alignment pervades the shrine row.

Characters & Entities

• Ekādaśa Rudras
• Saṅkrānti
• Ayana
• Candra-grahaṇa
• Sūrya-grahaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Auspicious cosmic times amplify tīrtha worship; aligning devotion with sacred timings supports deep purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Ekādaśa Rudra stations within Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjanā (worship) of the Eleven Rudras especially on saṅkrānti, ayana, or during lunar/solar eclipses.