Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 87›Shloka 24
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

भूतेशरुद्रं संपूज्य गच्छेद्वै मुक्तिमव्ययाम् । इति संक्षेपतः प्रोक्तमादि रुद्रस्य कीर्तनम् । कीर्तनीयं द्विजातीनां कीर्तितं पुण्यवर्द्धनम्

Transliteration

bhūteśarudraṃ saṃpūjya gacchedvai muktimavyayām | iti saṃkṣepataḥ proktamādi rudrasya kīrtanam | kīrtanīyaṃ dvijātīnāṃ kīrtitaṃ puṇyavarddhanam

Translation

بھوتیش-رُدر کی پوری طرح پوجا کرنے سے انسان یقیناً لازوال موکش (نجات) پاتا ہے۔ یوں اختصار کے ساتھ آدی رُدر کی کیرتی بیان کی گئی۔ یہ ستوتی دْوِجاتیوں کو پڑھنی چاہیے؛ اس کے پاٹھ سے پُنّیہ بڑھتا ہے۔

Word by Word
bhūteśarudramBhūteśa-Rudra
bhūteśarudram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhūteśa (प्रातिपदिक) + rudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (भूतेशः एव रुद्रः)
saṃpūjyahaving worshipped
saṃpūjya:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√pūj (धातु)
Formकृदन्त—क्त्वा (absolutive/gerund) रूप; पूर्वकालिक क्रिया
gacchetmay go/attain
gacchet:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
vaiindeed
vai:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक निपात
muktimliberation
muktim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmukti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
avyayāmimperishable
avyayām:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootavyaya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘मुक्तिम्’ इति विशेषणम्
itithus
iti:
Vākyopasaṃhāra (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उपसंहारसूचक
saṃkṣepataḥbriefly
saṃkṣepataḥ:
Prakāra (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootsaṃkṣepa (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)
proktamhas been stated
proktam:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ādioriginal/primordial
ādi:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootādi (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘कीर्तनम्’ इति विशेषणम्
rudrasyaof Rudra
rudrasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
kīrtanampraise/recitation
kīrtanam:
Karma/Viṣaya (Topic/Object)
TypeNoun
Rootkīrtana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
kīrtanīyamto be praised/should be recited
kīrtanīyam:
Vidheyatā (Obligation/विधेयता)
TypeVerb
Root√kīrt (धातु)
Formकृदन्त—अनीयर् (gerundive/भाव्य); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
dvijātīnāmof the twice-born (Brahmins etc.)
dvijātīnām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdvi (प्रातिपदिक) + jāti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (द्वे जातī यस्य/द्विजातिः)
kīrtitamhas been recited/declared
kīrtitam:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√kīrt (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
puṇyavarddhanamincreasing merit
puṇyavarddhanam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक) + varddhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (पुण्यस्य वर्धनम्)
Speaker

Śiva (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhūteśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim completes full worship before the Bhūteśvara liṅga, then recites the primordial Rudra’s praise; the atmosphere is solemn, luminous, and liberative.

Characters & Entities
B
Bhūteśa-Rudra
M
Mukti
D
Dvijāti
K
Kīrtana

FAQs

Worship and recitation centered on Bhūteśa-Rudra lead to enduring liberation and the steady increase of puṇya.

Bhūteśvara/Bhūteśa-Rudra at Prabhāsa Kṣetra, presented as a liberating focus of the Rudraikādaśa tradition.

Perform complete worship of Bhūteśa-Rudra and recite the glorification (kīrtana), which is recommended especially for dvijātis.

←Previous Verse
Next Verse→