Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

Devanagari script

तत स्ते यादवाः सर्वे रामसांबपुरोगमाः । चक्रुः स्नानं महादेवि राहुग्रस्ते दिवाकरे

Transliteration

tata ste yādavāḥ sarve rāmasāṃbapurogamāḥ | cakruḥ snānaṃ mahādevi rāhugraste divākare

Translation

پھر وہ سب یادو—رام اور سامبہ کی قیادت میں—اے مہادیوی، جب سورج راہو کے قبضے میں تھا (گرہن کے وقت)، مقدس اشنان کرنے لگے۔

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana (Context/काल-देश-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb): 'ततः' = 'then/thereafter'

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्गे (सामान्यतः), प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (they/them)

• यादवाः: the Yādavas
• यादवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यादव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st) बहुवचनम्

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् (यादवाः)

• रामसांबपुरोगमाः: led by Rāma and Sāmba
• रामसांबपुरोगमाः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: राम (प्रातिपदिक) + सांब (प्रातिपदिक) + पुरोगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः/सम्बन्धः: 'राम-सांबौ पुरोगमौ यस्य' इति (अग्रगामिनः)

• चक्रुः: they performed/did
• चक्रुः: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd) एकवचनम्; कर्म (object)

• महादेवि: O Mahādevī
• महादेवि: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th) एकवचनम्

• राहुग्रस्ते: when (the sun) was seized by Rāhu
• राहुग्रस्ते: Adhikarana (Locative/सप्तमी)
• Type: Adjective
• Root: राहु (प्रातिपदिक) + ग्रस्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ग्रस्)
• Form: सप्तमी (7th) एकवचनम्, पुं/नपुंसक-सामान्य; 'राहुणा ग्रस्ते' इति तृतीया-तत्पुरुषः; विशेषणम् (दिवाकरे)

• दिवाकरे: in/at the sun (i.e., during the eclipse)
• दिवाकरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिवाकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th) एकवचनम्

Speaker

Narrator addressing Mahādevī (frame-dialogue)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Saṃnihitī-tīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (explicitly addressed)

Visual Art Cues

Scene: A procession of Yādavas, led by Balarāma (Rāma) and Sāmba, enters Saṃnihitī and bathes while the sun is eclipsed—sky dimmed, ritual urgency and sanctity heightened.

Characters & Entities

• Yādavas
• Rāma (Balarāma)
• Sāmba
• Rāhu
• Divākara (Sun)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Parvan times (like eclipses) are transformed from fear into purification through disciplined tīrtha practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Saṃnihitī/Sāṃnihita tīrtha within Prabhāsakṣetra, where the eclipse-time bath is performed.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at the tīrtha specifically during the eclipse (Rāhu-grasta divākara).