Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

Devanagari script

भवंतु भद्राणि समस्तदोषाः प्रयांतु नाशं जगतोऽखिलस्य । अभेद्यभक्त्या परमेश्वरेशे स्मृते जगद्धातरि वासुदेवे

Transliteration

bhavaṃtu bhadrāṇi samastadoṣāḥ prayāṃtu nāśaṃ jagato'khilasya | abhedyabhaktyā parameśvareśe smṛte jagaddhātari vāsudeve

Translation

ہر طرف خیر و برکت ہو؛ تمام جہان کے سب عیوب فنا ہو جائیں۔ کیونکہ جب کائنات کے سہارا، واسو دیو—ربّ الارباب—کو اٹوٹ بھکتی سے یاد کیا جاتا ہے تو ہر شر کا خاتمہ ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• भवन्तु: may (they) be
• भवन्तु: Kriya (Benedictive action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √bhū (भू धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• भद्राणि: auspicious things/goods
• भद्राणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: bhadra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• समस्तदोषाः: all faults
• समस्तदोषाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: samasta (√as अस् धातु, क्त कृदन्त) + doṣa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः ‘समस्ताः दोषाः’

• प्रयान्तु: may (they) go
• प्रयान्तु: Kriya (Imprecative action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √yā (या धातु) + pra- (उपसर्ग)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• नाशम्: to destruction
• नाशम्: Gati-Karma (Goal/गत्यर्थक-कर्म)
• Type: Noun
• Root: nāśa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• जगतः: of the world
• जगतः: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: jagat (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• अखिलस्य: entire
• अखिलस्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: akhila (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; जगतः इत्यस्य विशेषणम्

• अभेद्यभक्त्या: with unbreakable devotion
• अभेद्यभक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: abhedya (√bhid भिद् धातु, यत्-प्रत्यय; न-उपसर्ग) + bhakti (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्मधारयः ‘अभेद्या भक्तिः’

• परमेश्वरेशे: in the Lord of the Supreme Lord(s) (i.e., the highest Lord)
• परमेश्वरेशे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: parama (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘ईश्वराणां परमेश्वरः’ (परमेश्वरस्य ईशः/ईशे) इत्यर्थे; अधिकरणे

• स्मृते: when (he is) remembered
• स्मृते: Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: √smṛ (स्मृ धातु) (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), सप्तमी एकवचन; ‘when remembered’ (locative absolute)

• जगद्धातरि: in the sustainer of the world
• जगद्धातरि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: jagat (प्रातिपदिक) + dhātṛ (√dhā धा धातु, तृच् कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘जगतः धाता’

• वासुदेवे: in Vāsudeva
• वासुदेवे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: vāsudeva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (सम्बोधनार्थे/अधिकरणे)

Speaker

Ṛṣis (hymnic praise; speaker not explicitly marked in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A grand benedictory hymn: the devotee invokes universal auspiciousness and the destruction of all worldly faults through unwavering remembrance of Vāsudeva, the cosmic sustainer.

Characters & Entities

• Vāsudeva
• Parameśvara (Supreme Lord)
• Jagaddhātṛ (Sustainer of the world)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unbreakable devotion and remembrance of Vāsudeva is presented as a universal purifier that removes faults and establishes auspiciousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse appears within the Prabhāsakṣetra-māhātmya, thus supporting the sanctity of Prabhāsa-kṣetra as a place where divine remembrance and praise bear great fruit.

What ritualistic prescription is mentioned?

No external ritual is prescribed here; the practice emphasized is smaraṇa (devout remembrance) with abhedya-bhakti (unbroken devotion).