Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

Devanagari script

बलिर्वामनरूपेण त्वया बद्धोऽसुरारिणा । हिरण्याक्षो महादैत्यो हिरण्यकशिपुर्हतः

Transliteration

balirvāmanarūpeṇa tvayā baddho'surāriṇā | hiraṇyākṣo mahādaityo hiraṇyakaśipurhataḥ

Translation

وامن روپ دھار کر، اے اسوروں کے دشمن، تُو نے بلی کو باندھ لیا۔ مہا دَیتیہ ہِرنیاکش مارا گیا، اور ہِرنیاکشیپو بھی ہلاک ہوا۔

Word by Word

• बलिः: Bali
• बलिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• वामन-रूपेण: in the form of Vāmana
• वामन-रूपेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वामन (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; वामनस्य रूपम् इति षष्ठी-तत्पुरुष

• त्वया: by you
• त्वया: Kartr-karana (कर्तृकरण/Agent-instrument)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• बद्धः: was bound
• बद्धः: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: बन्ध् (धातु) → बद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय-विशेषण

• असुर-अरिणा: by the enemy of the Asuras
• असुर-अरिणा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक) + अरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; असुराणाम् अरिः इति षष्ठी-तत्पुरुष

• हिरण्याक्षः: Hiraṇyākṣa
• हिरण्याक्षः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हिरण्य + अक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper noun)

• महादैत्यः: the great demon
• महादैत्यः: Apposition (समानााधिकरण/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; महांश्चासौ दैत्यः इति कर्मधारय

• हिरण्यकशिपुः: Hiraṇyakaśipu
• हिरण्यकशिपुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हिरण्य + कशिपु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper noun)

• हतः: was slain
• हतः: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु) → हत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय

Speaker

Devas (continuing the hymn)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Jagannātha (Viṣṇu/Nārāyaṇa)

Visual Art Cues

Scene: A dynamic montage: Vāmana as a radiant dwarf brāhmaṇa placing his foot, binding Bali; alongside, battle imagery of Hiraṇyākṣa and Hiraṇyakaśipu’s downfall (suggested rather than fully depicted), with Devas rejoicing.

Characters & Entities

• Bali
• Vāmana
• Hiraṇyākṣa
• Hiraṇyakaśipu
• Daityas/Asuras
• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine power humbles pride and protects cosmic order; when arrogance rises, the Lord restores Dharma through fitting means.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where the Lord’s victory over adharma is invoked to magnify the sanctity of the place.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse is part of a stotra recalling avatāra-līlās.