Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 70

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वरुणेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ततितमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye varuṇeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma saptatitamo'dhyāyaḥ

Translation

یوں شری اسکند مہاپُران کے اکیاسی ہزار شلوکوں والی سنہتا میں، ساتویں پرَبھاس کھنڈ کے پہلے پرَبھاس کْشَیتر ماہاتمیہ کے اندر ‘ورُنےشور ماہاتمیہ کی توصیف’ نامی سترواں ادھیائے اختتام کو پہنچا۔

Word by Word

• iti: thus
• iti: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• śrīskāṃde: in the revered Skanda (Purāṇa)
• śrīskāṃde: Adhikaraṇa (Location: in)
• Type: Noun
• Root: śrī (प्रातिपदिक) + skanda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (‘श्रीमान् स्कन्दः’/‘श्री-स्कन्द’)

• mahāpurāṇe: in the Mahāpurāṇa
• mahāpurāṇe: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: mahā (प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास

• ekāśītisāhasryām: in the eighty-one-thousand (verses) collection
• ekāśītisāhasryām: Viśeṣaṇa (Qualifier of saṃhitāyām)
• Type: Adjective
• Root: ekāśīti (संख्या-प्रातिपदिक) + sāhasrī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (संख्याविशेषण)

• saṃhitāyām: in the Saṃhitā
• saṃhitāyām: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: saṃhitā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• saptame: in the seventh
• saptame: Viśeṣaṇa (Qualifier of prabhāsakhaṇḍe)
• Type: Adjective
• Root: saptama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal) विशेषण

• prabhāsakhaṇḍe: in the Prabhāsa section
• prabhāsakhaṇḍe: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: prabhāsa (प्रातिपदिक) + khaṇḍa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (‘प्रभासस्य खण्डः’)

• prathame: in the first
• prathame: Viśeṣaṇa (Qualifier of prabhāsakṣetramāhātmye)
• Type: Adjective
• Root: prathama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• prabhāsakṣetramāhātmye: in the Prabhāsa-kṣetra-māhātmya
• prabhāsakṣetramāhātmye: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: prabhāsa (प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक) + māhātmya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (‘प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम्’)

• varuṇeśvaramāhātmyavarṇanam: the description of the glory of Varuṇeśvara
• varuṇeśvaramāhātmyavarṇanam: Karta/Viṣaya (Title/topic)
• Type: Noun
• Root: varuṇeśvara (प्रातिपदिक) + māhātmya (प्रातिपदिक) + varṇana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (‘वरुणेश्वरस्य माहात्म्यस्य वर्णनम्’)

• nāma: named
• nāma: Sambandha (Naming marker)
• Type: Indeclinable
• Root: nāma (अव्यय)
• Form: नामार्थक-अव्यय (particle: named/called)

• saptatitamaḥ: seventieth
• saptatitamaḥ: Viśeṣaṇa (Qualifier of adhyāyaḥ)
• Type: Adjective
• Root: saptati (संख्या-प्रातिपदिक) + tama (प्रत्यय/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (‘सप्ततितम’)

• adhyāyaḥ: chapter
• adhyāyaḥ: Karta (Subject: chapter-title)
• Type: Noun
• Root: adhyāya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Colophon (textual closure marker)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Varuṇeśvara (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: palm-leaf or paper folios with the title 'Varuṇeśvara-māhātmya' and chapter number, a scribe concluding the section, and a small shrine vignette of Varuṇeśvara in the margin.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa-kṣetra-māhātmya
• Varuṇeśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It is a colophon: it formally seals the māhātmya section, emphasizing the authority and completeness of the sacred account.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Varuṇeśvara in Prabhāsa Kṣetra, as the chapter’s named subject.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a chapter-ending colophon (iti-vākya).