Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 98

Devanagari script

धन्यास्तु खलु ते मर्त्त्याः प्रभासे संव्यवस्थिताः । सोमेश्वरं ये द्रक्ष्यंति संसारभयमोचनम्

Transliteration

dhanyāstu khalu te marttyāḥ prabhāse saṃvyavasthitāḥ | someśvaraṃ ye drakṣyaṃti saṃsārabhayamocanam

Translation

بے شک وہ فانی انسان مبارک ہیں جو پربھاس میں رہتے ہیں، جو سومیشور کے درشن کرتے ہیں—جو سنسار کے خوف سے رہائی دینے والا ہے۔

Word by Word

• धन्याः: blessed
• धन्याः: Visheshya-bhava (Predicate adjective/विशेष्यभाव)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण (marttyāḥ इति)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विशेषण-निपात (particle)

• खलु: surely
• खलु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: खलु (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/assuring particle)

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम

• मर्त्याः: mortals
• मर्त्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• प्रभासे: in Prabhāsa
• प्रभासे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; क्षेत्र-नाम

• संव्यवस्थिताः: dwelling/settled
• संव्यवस्थिताः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-वि-अव-स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; धातु: √स्था (to stand) उपसर्ग: सम्-वि-अव-; अर्थ: ‘well-established/settled’

• सोमेश्वरम्: Someśvara (Lord of Soma)
• सोमेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सोम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सोमस्य ईश्वरः)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्ध-निर्देशक सर्वनाम

• द्रक्ष्यन्ति: will see
• द्रक्ष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• संसारभयमोचनम्: remover of fear of saṃsāra
• संसारभयमोचनम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: संसार + भय + मोचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (someśvaram इति); षष्ठी-तत्पुरुष-श्रृङ्खला: ‘संसारस्य भयस्य मोचनम्’

Speaker

Śiva (addressing Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra; Someśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī/Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims settled in Prabhāsa—simple dwellings and ascetic huts—move toward the Someśvara shrine; the liṅga radiates calm power, and a dark cloud of saṃsāra-fear dissipates around those who behold it.

Characters & Entities

• Śiva
• Devī
• Prabhāsa
• Someśvara (Somnātha)
• Saṃsāra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of Someśvara at Prabhāsa is proclaimed as a direct means to loosen fear and bondage of saṃsāra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, especially the shrine of Someśvara (Somnātha).

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (reverent beholding) of Someśvara is highlighted; no additional rite is specified in this verse.