Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 7›Shloka 107
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 107

Devanagari script

उद्देशमात्रं कथितो मया ते श्रीसोमनाथस्य कृतैकदेशः । अब्दैरनेकैर्बहुभिर्युगैर्वा न शक्यमेकेन मुखेन वक्तुम्

Transliteration

uddeśamātraṃ kathito mayā te śrīsomanāthasya kṛtaikadeśaḥ | abdairanekairbahubhiryugairvā na śakyamekena mukhena vaktum

Translation

میں نے تمہیں صرف ایک اشارہ بتایا ہے—جلیل سومناتھ کے اعمال کا محض ایک چھوٹا سا حصہ۔ بہت سے برسوں، بے شمار برسوں یا کئی یگوں میں بھی، ایک ہی منہ سے اس کا پورا بیان ممکن نہیں۔

Word by Word
उद्देशमात्रम्only an outline/indication
उद्देशमात्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउद्देश (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘केवल-उद्देशः’ (mere indication)
कथितःhas been told
कथितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (उद्देशमात्रम् इत्यस्य कथनम्)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
श्रीसोमनाथस्यof Śrī Somanātha
श्रीसोमनाथस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootश्रीसोमनाथ (प्रातिपदिक; श्री + सोमनाथ)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कृतैकदेशःa partial portion (only partly covered)
कृतैकदेशः:
Karta (Predicate nominal/प्रथमा-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृत (कृदन्त; कृ + क्त) + एकदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘कृतः एकदेशः’ = a portion that has been done/covered (i.e., partial account)
अब्दैःby years
अब्दैः:
Karana (Means/measure/करण)
TypeNoun
Rootअब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
अनेकैःmany
अनेकैः:
Karana (Qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (of ‘अब्दैः’)
बहुभिःnumerous
बहुभिः:
Karana (Qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (of ‘अब्दैः/युगैः’)
युगैःby ages
युगैः:
Karana (Means/measure/करण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
वाor
वा:
Sambandha (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
नnot
न:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
शक्यम्possible
शक्यम्:
Kriya (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootशक् (धातु) + यत् (कृदन्त-प्रत्यय; शक्य)
Formकृदन्त (potential/gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘possible’
एकेनwith one
एकेन:
Karana (Instrument qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of ‘मुखेन’)
मुखेनwith (one) mouth
मुखेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
वक्तुम्to speak
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/complement of ‘शक्यम्’)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), अव्ययभाव (indeclinable infinitive)
Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śrī Somnātha (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (Implied) the addressed interlocutor in the dialogue

Visual Art Cues

Scene: A narrator-sage gestures humbly toward the towering Somnātha shrine and the endless sea, indicating that the temple’s deeds and glory stretch beyond time—years, yugas—while a listener sits attentive with folded hands.

Characters & Entities
Ś
Śrī Somanātha (Somnātha)
Y
Yuga

FAQs

The māhātmya of Somnātha is portrayed as immeasurable—human speech can only point toward it, not exhaust it.

Somnātha/Someśvara in Prabhāsa Kṣetra.

None; it is a concluding emphasis on the limitless greatness of the site and deity.

←Previous Verse
Next Verse→