Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 66

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽर्घ्येश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्षष्टितमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye'rghyeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaṭṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Translation

یوں مقدس شری اسکانَد مہاپُران میں، اکیاسی ہزار شلوکوں والی سنہتا کے اندر، ساتویں کتاب پرَبھاس کھنڈ میں، پہلے حصے پرَبھاسکشیتر ماہاتمیہ میں، ‘ارگھیشور کی عظمت کا بیان’ کے نام سے چھاسٹھواں ادھیائے اختتام کو پہنچا۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Vacana-paryavasana
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय, समाप्तिसूचक/उद्धरणचिह्न

• श्री-स्कांदे: in the venerable Skanda (Purāṇa)
• श्री-स्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्रीमान् स्कन्दः)

• महा-पुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महा-पुराणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—कर्मधारय

• एकाशीति-साहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses) [collection]
• एकाशीति-साहस्र्याम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—द्विगु (एकाशीतिसहस्रसंख्यायुक्ता)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक विशेषणम्

• प्रभास-खण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभास-खण्डे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (प्रभासस्य खण्डः)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक विशेषणम्

• प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्ये: in the Māhātmya of Prabhāsa-kṣetra
• प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्ये: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम्)

• अर्घ्येश्वर-माहात्म्य-वर्णनम्: the narration of the greatness of Arghyeśvara
• अर्घ्येश्वर-माहात्म्य-वर्णनम्: Karta/Topic (Heading)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्येश्वर (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (अर्घ्येश्वरस्य माहात्म्यस्य वर्णनम्)

• नाम: named
• नाम: Nama (Appellation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय, नामनिर्देशक (called/named)

• षट्षष्टितमः: sixty-sixth
• षट्षष्टितमः: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: षट्षष्टि (संख्या-प्रातिपदिक) + तमप् (तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक (66th)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta/Topic (Heading)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Narratorial colophon (textual conclusion marker)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arghyeśvara (chapter colophon)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A scribe completes a palm-leaf manuscript section titled ‘Arghyeśvara-māhātmya’; a temple silhouette of Somnātha/Prabhāsa appears faintly behind, indicating the pilgrimage text’s closure before the next stage.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsakṣetra
• Arghyeśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It formally closes a chapter, emphasizing that the glorification (māhātmya) of a sacred Śaiva site is a complete, authoritative teaching within the Purāṇic tradition.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arghyeśvara within Prabhāsakṣetra, as part of the Prabhāsa Khaṇḍa’s sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this line; it is a colophon indicating the chapter’s end and title.