Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

यस्मादर्घ्यं पुरा दत्त्वा पश्चा दीशः प्रतिष्ठितः । तेनार्घ्येशेति विख्यातं लिंगं पापप्रणाशनम्

Transliteration

yasmādarghyaṃ purā dattvā paścā dīśaḥ pratiṣṭhitaḥ | tenārghyeśeti vikhyātaṃ liṃgaṃ pāpapraṇāśanam

Translation

چونکہ قدیم زمانے میں پہلے ارغیہ پیش کیا گیا اور اس کے بعد پروردگار کی پرتِشٹھا ہوئی، اس لیے وہ لِنگ ‘ارغییش’ کے نام سے مشہور ہوا—گناہوں کو مٹانے والا۔

Word by Word

• यस्मात्: from which/because of which
• यस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; सर्वनाम

• अर्घ्यम्: arghya-offering
• अर्घ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• पुरा: formerly
• पुरा: Kriya-viseshana (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक (formerly)

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya-viseshana (पूर्वकाले)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाले कृत्य (having given)

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Kriya-viseshana (क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रम/कालवाचक (afterwards)

• ईशः: the Lord (Īśa)
• ईशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• प्रतिष्ठितः: was established
• प्रतिष्ठितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः—स्थापितः/प्रतिष्ठापितः (was established)

• तेन: therefore/by that
• तेन: Hetu/Instrument (Reason/Means)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम

• अर्घ्य-ईश: Lord of Arghya (Arghyeśa)
• अर्घ्य-ईश: Nama (Appellation)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (as name-stem in quotation), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (अर्घ्यस्य ईशः)

• इति: thus/‘as’
• इति: Vacana-paryavasana (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय, उद्धरण/नामनिर्देश (quotative)

• विख्यातम्: renowned/called
• विख्यातम्: Visheshana (Predicate adjective)
• Type: Verb
• Root: वि-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• पाप-प्रणाशनम्: destroyer of sins
• पाप-प्रणाशनम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + प्रणाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पापस्य प्रणाशनम्); विशेषणम् (लिङ्गस्य)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arghyeśa/Arghyeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A didactic moment: the liṅga labeled ‘Arghyeśvara’ with devotees offering arghya; a subtle visual of ‘first arghya, then installation’—vessel in foreground, consecrated liṅga behind, aura of purification.

Characters & Entities

• Arghyeśa/Arghyeśvara
• Īśa (Śiva)
• Arghya
• Pāpa (sin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right ritual priority—honoring the sacred with arghya—becomes the very basis of a tīrtha’s identity and its sin-destroying grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arghyeśvara (Arghyeśa) liṅga in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

The narrative emphasizes offering arghya as a foundational rite associated with the shrine’s sanctity.