Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

ब्रह्मांडे यानि लिंगानि कीर्तितानि त्वया मम । तेषां प्रभावेनाधिक्यं सोमेशे तत्कथं वद

Transliteration

brahmāṃḍe yāni liṃgāni kīrtitāni tvayā mama | teṣāṃ prabhāvenādhikyaṃ someśe tatkathaṃ vada

Translation

“کائنات بھر کے جن لِنگوں کا آپ نے مجھے ذکر کیا، اُن سب میں سومیشور شکتی اور برتری میں کیسے بڑھ کر ہے؟ وہ مجھے بتائیے۔”

Word by Word

• ब्रह्माण्डे: in the universe (Brahmāṇḍa)
• ब्रह्माण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• यानि: which
• यानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)

• लिङ्गानि: liṅgas (emblems)
• लिङ्गानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन

• कीर्तितानि: mentioned/described
• कीर्तितानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कीर्तित (कृदन्त; √कीर्त्/√कृत्? here √कीर्त् ‘to praise/mention’, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; कर्मणि (have been mentioned)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Agent-in-passive/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, एकवचन; सर्वनाम

• मम: to me
• मम: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी/षष्ठी (4th/6th; Dative/Genitive), एकवचन; अत्र चतुर्थ्यर्थे (to me)

• तेषाम्: of those
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, बहुवचन; सर्वनाम

• प्रभावेन: by the power/effect
• प्रभावेन: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• अधिक्यम्: superiority/excess
• अधिक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अधिक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भाववाचक

• सोमेशे: in/with regard to Someśa
• सोमेशे: Adhikarana (Domain/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोमेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विषय/अधिकरण (with respect to Someśa)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• कथम्: how
• कथम्: Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)

• वद: tell (me)
• वद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Devī (Pārvatī/Umā)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somēśvara (Somnātha) in Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādeva/Īśvara

Visual Art Cues

Scene: Devī points conceptually to the ‘liṅgas of the cosmos’—a visionary spread of countless liṅgas across worlds—then focuses attention on Somēśvara, asking why it excels.

Characters & Entities

• Somēśvara
• liṅga
• Brahmāṇḍa (cosmos)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred sites are not equal in their declared phala; scripture invites discerning inquiry into a kṣetra’s unique divine potency.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Somēśvara at Prabhāsakṣetra, presented as pre-eminent among celebrated liṅgas.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse frames a doctrinal question about the hierarchy of sacred liṅgas and their prabhāva.