Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37

रावणः कुपितः प्राह शीघ्रं दूत विसर्जय । इत्युक्त्वा प्रहितो दूतो धूम्राक्षो नाम राक्षसः

rāvaṇaḥ kupitaḥ prāha śīghraṃ dūta visarjaya | ityuktvā prahito dūto dhūmrākṣo nāma rākṣasaḥ

راون غضبناک ہو کر بولا، “فوراً قاصد روانہ کرو!” یہ کہہ کر اس نے دھومراکْش نامی ایک راکشس کو پیامبر بنا کر بھیج دیا۔

रावणःRāvaṇa
रावणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक, नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कुपितःangry
कुपितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुप् (धातु) → कुपित (क्त-प्रत्यय, PPP)
Formकृदन्त, क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु; लिट्-रूप)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
दूतO messenger
दूत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
विसर्जयdismiss/send away
विसर्जय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + सृज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus
इति:
Vakya-sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-सूचक (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त्वा (क्त्वा, gerund)
Formकृदन्त, क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; अर्थः—‘having said’
प्रहितःsent
प्रहितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + हि (धातु) → प्रहित (क्त-प्रत्यय, PPP)
Formकृदन्त, क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (दूतस्य)
दूतःmessenger
दूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धूम्राक्षःDhūmrākṣa
धूम्राक्षः:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootधूम्र + अक्ष (प्रातिपदिक, नाम)
Formकर्मधारय-समास (‘धूम्राणि अक्षी यस्य’ इति रूढ-नाम), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नामnamed
नाम:
Nama-nirdesha (Naming)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय, नामनिर्देशक (indeclinable meaning ‘named’)
राक्षसःdemon
राक्षसः:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsa-kṣetra-māhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Rāvaṇa, furious, orders an immediate mission; the rākṣasa messenger Dhūmrākṣa is introduced, standing ready with martial posture.

R
Rāvaṇa
D
Dhūmrākṣa

FAQs

Unchecked anger drives adharmic action and becomes the seed of downfall in Purāṇic narratives.

The broader narrative belongs to Prabhāsa-kṣetra-māhātmya, praising the sanctity of Prabhāsa (Somanātha region).

None in this verse; it sets up the narrative action (dispatching a messenger).