Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 58›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । अथ द्वितीयां ते वच्मि शक्तिं देवि क्रियात्मिकाम् । प्रभासस्थां महादेवीं देवानां प्रीतिदायिनीम्

Transliteration

īśvara uvāca | atha dvitīyāṃ te vacmi śaktiṃ devi kriyātmikām | prabhāsasthāṃ mahādevīṃ devānāṃ prītidāyinīm

Translation

ایشور نے فرمایا: “اے دیوی! اب میں تمہیں دوسری شکتی بتاتا ہوں—وہ قوت جو پُنّیہ کرم کی صورت میں ظاہر ہوتی ہے۔ وہ پربھاس میں بسنے والی مہادیوی ہے، جو دیوتاؤں کو مسرت عطا کرتی ہے۔”

Word by Word
ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
अथthen/now
अथ:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), अनुक्रम/आरम्भसूचक (Sequential particle)
द्वितीयाम्second
द्वितीयाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)
वच्मिI tell
वच्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular)
शक्तिम्Śakti/power
शक्तिम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular)
क्रियात्मिकाम्whose essence is action
क्रियात्मिकाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रिया (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + क (तद्धित)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: 'क्रिया आत्मा यस्याः' (having action as essence)
प्रभासस्थाम्dwelling in Prabhāsa
प्रभासस्थाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रभास (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: 'प्रभासे स्थिता'
महादेवीम्the great goddess
महादेवीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); कर्मधारय: 'महा + देवी'
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
प्रीतिदायिनीम्bestowing delight
प्रीतिदायिनीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रीति (प्रातिपदिक) + दायिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: 'प्रीतिं ददाति'
Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa Mahādevī (kriyātmikā śakti)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva (Īśvara) teaching Devī: a calm instruction scene set against Prabhāsa’s luminous coastal sacred field; Devī envisioned as Mahādevī embodying ‘kriyā’—hands poised in blessing and ritual gesture, surrounded by subtle indications of yajña implements.

Characters & Entities
Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī
P
Prabhāsa
Ś
Śakti
D
Devas

FAQs

Divine power is not only metaphysical but also operative as ‘kriyā’—sanctifying action, worship, and pilgrimage within a sacred place.

Prabhāsa Kṣetra, presented as the seat of a great, action-embodied Śakti.

No specific rite is listed yet; the verse introduces a Śakti whose essence is efficacious religious action (kriyā).

←Previous Verse
Next Verse→