Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

त्यक्ताः सर्वा वयं देवि निर्दोषाः स्वामिना शुभे । दौर्भाग्यदोषसंदग्धा दौर्भाग्येण तु पीडिताः

Transliteration

tyaktāḥ sarvā vayaṃ devi nirdoṣāḥ svāminā śubhe | daurbhāgyadoṣasaṃdagdhā daurbhāgyeṇa tu pīḍitāḥ

Translation

“اے دیوی! ہم سب بے قصور ہوتے ہوئے بھی، اے مبارک ہستی، اپنے شوہروں کے ہاتھوں ترک کی گئی ہیں۔ بدقسمتی کے عیب سے جھلس کر ہم واقعی بدبختی میں مبتلا ہیں۔”

Word by Word

• त्यक्ताः: abandoned
• त्यक्ताः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
• Type: Adjective
• Root: त्यक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; त्यज् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (abandoned)

• सर्वाः: all (of us)
• सर्वाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (वयम्/नारीणाम्)

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), बहुवचन

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• निर्दोषाः: faultless
• निर्दोषाः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
• Type: Adjective
• Root: निर्दोष (प्रातिपदिक: निर् + दोष)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; नञ्/निर्-पूर्वक-तत्पुरुषप्राय (without fault)

• स्वामिना: by the husband/master
• स्वामिना: Karana/Agent-in-passive (Instrument/कर्ता-हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्वामिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd), एकवचन

• शुभे: O auspicious one
• शुभे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन (as epithet of देवी)

• दौर्भाग्य-दोष-संदग्धाः: scorched by the fault of misfortune
• दौर्भाग्य-दोष-संदग्धाः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
• Type: Adjective
• Root: दौर्भाग्य (प्रातिपदिक) + दोष (प्रातिपदिक) + संदग्ध (कृदन्त; दह् धातोः सम्-उपसर्गे क्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः (षष्ठी/तत्पुरुषप्राय): दौर्भाग्यस्य दोषेण संदग्धाः (burnt by the fault of misfortune)

• दौर्भाग्येण: by misfortune
• दौर्भाग्येण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दौर्भाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd), एकवचन

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अवधारण (but/indeed)

• पीडिताः: afflicted
• पीडिताः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
• Type: Adjective
• Root: पीडित (कृदन्त-प्रातिपदिक; पीड् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (afflicted)

Speaker

The women/devotees (petitioners)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Varānanā (frame listener)

Visual Art Cues

Scene: The women lament: though blameless, they were abandoned by their husband; scorched and tormented by misfortune, they seek Devī’s remedy.

Characters & Entities

• Devī (Gaurī/Pārvatī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Suffering is brought before the deity without bitterness; Purāṇic devotion frames misfortune as removable through divine grace and vrata.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where those afflicted by daurbhāgya seek relief through the Goddess.

What ritualistic prescription is mentioned?

No detailed rite here; it motivates the forthcoming Gaurī-vrata as the remedy for daurbhāgya.