Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

लिंगेऽवतारयामास जगद्दीपं महेश्वरम् । यश्चैनं पूजयेद्भक्त्या नरः सम्यक्च पश्यति । तस्य पापं क्षयं याति अपि ब्रह्मवधोद्भवम्

Transliteration

liṃge'vatārayāmāsa jagaddīpaṃ maheśvaram | yaścainaṃ pūjayedbhaktyā naraḥ samyakca paśyati | tasya pāpaṃ kṣayaṃ yāti api brahmavadhodbhavam

Translation

اس نے جگت کے چراغ مہیشور کو لِنگ میں ظاہر کر دیا۔ جو انسان بھکتی سے اس کی پوجا کرے اور درست طور پر درشن کرے، اس کے گناہ مٹ جاتے ہیں—حتیٰ کہ برہمن ہتیا سے پیدا ہونے والے بھی۔

Word by Word

• लिङ्गे: in the liṅga
• लिङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• अवतारयामास: caused to descend; installed
• अवतारयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + √तॄ/तॄ (धातु; causative अवतारयति)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)

• जगत्-दीपम्: lamp of the world
• जगत्-दीपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + दीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः तत्पुरुष (जगतः दीपः)

• महेश्वरम्: Maheśvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karma (Apposition)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः कर्मधारय

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• एनम्: him/this (Śiva)
• एनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/means)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• सम्यक्: properly; rightly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• पश्यति: sees; beholds
• पश्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• तस्य: of him; his
• तस्य: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject of 'yāti')
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• क्षयम्: to destruction; to end
• क्षयम्: Gati-karman (Goal/complement)
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• याति: goes; comes to
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/सम्भावना (particle: even)

• ब्रह्म-वध-उद्भवम्: arising from brahma-hatyā (Brahmin-slaying)
• ब्रह्म-वध-उद्भवम्: Visheshana (Qualifier of 'pāpam')
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः तत्पुरुष (ब्रह्मवधात् उद्भवम् = arising from Brahmin-slaying)

Speaker

Unknown (narrative voice within Prabhāsakṣetra Māhātmya; likely Īśvara/Śiva to Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-liṅga (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva as ‘lamp of the world’ is envisioned as a blazing inner light emerging within the liṅga; devotees approach with offerings, and a dark asura-figure stands as the unlikely catalyst of the manifestation.

Characters & Entities

• Maheśvara (Śiva)
• Liṅga
• Brahma-hatyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship and proper darśana of Śiva in a sacred Liṅga bestow profound purification and pāpa-kṣaya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāhvīśvara Liṅga at Prabhāsakṣetra (Prabhāsa).

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā with bhakti and samyak-darśana (proper reverent beholding) of the Liṅga.