Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

तं दृष्ट्वा मानवो भक्त्या न दुर्गति मवाप्नुयात् । बृहस्पतिकृतं लिंगं ये पश्यंति नरोत्तमाः

Transliteration

taṃ dṛṣṭvā mānavo bhaktyā na durgati mavāpnuyāt | bṛhaspatikṛtaṃ liṃgaṃ ye paśyaṃti narottamāḥ

Translation

جو انسان بھکتی کے ساتھ اس کے درشن کرے وہ بد انجامی میں نہیں گرتا۔ انسانوں میں افضل وہ لوگ جو برہسپتی کے بنائے ہوئے اس لِنگ کو دیکھتے ہیں،

Word by Word

• तम्: that (it/him)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having seen)

• मानवः: a man, human
• मानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; साधन/हेतु-भाव (by/with devotion)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• दुर्गतिम्: bad destiny, misfortune
• दुर्गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दुर्गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• अवाप्नुयात्: may attain
• अवाप्नुयात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• बृहस्पतिकृतम्: made by Bṛhaspati
• बृहस्पतिकृतम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक) + कृत (कृ धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: बृहस्पतेः कृतम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धबोधक-यत् (relative pronoun)

• पश्यन्ति: see
• पश्यन्ति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• नरोत्तमाः: best of men
• नरोत्तमाः: Karta (Apposition/कर्ता-विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (उत्तमाः नराः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Śiva (continuing narration to Umā)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bṛhaspati-kṛta Liṅga at Prabhāsa

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims approach the Bṛhaspati-made liṅga; a devotee folds hands, eyes fixed on the liṅga; behind, symbolic darkness of ‘durgati’ recedes, replaced by light from the sanctum.

Characters & Entities

• Bṛhaspati
• Liṅga
• Prabhāsa Kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional darśana of a sacred liṅga at a tīrtha protects one from spiritual downfall (durgati).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra—specifically the liṅga said to be made by Bṛhaspati.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana with bhakti—reverent viewing/visitation of the liṅga.