Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

यदि प्रभासं सर्वेषां तीर्थानां प्रवरं मतम् । किमन्यैर्बहुभिस्तत्र कर्त्तव्यं तीर्थविस्तरैः

yadi prabhāsaṃ sarveṣāṃ tīrthānāṃ pravaraṃ matam | kimanyairbahubhistatra karttavyaṃ tīrthavistaraiḥ

اگر پربھاس کو سب تیرتھوں میں سب سے برتر مانا گیا ہے، تو پھر اس باب میں بہت سے دوسرے تیرتھوں کی تفصیل بیان کرنے کی کیا ضرورت ہے؟

यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle: if)
प्रभासम्Prabhāsa (tīrtha)
प्रभासम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; वाक्ये विषय (topic)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; विशेषण (qualifying तीर्थानाम्)
तीर्थानाम्of sacred places
तीर्थानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
प्रवरम्the best
प्रवरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying प्रभासम्)
मतम्is considered
मतम्:
Kriya (Predicative complement/विधेय)
TypeNoun
Rootमन् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘considered/held (to be)’
किम्what (need)
किम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्ययप्राय (interrogative: what use?)
अन्यैःwith others/other (tīrthas)
अन्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
बहुभिःmany
बहुभिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; विशेषण (qualifying अन्यैः)
तत्रthere
तत्र:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
कर्त्तव्यम्to be done/needed
कर्त्तव्यम्:
Kriya (Obligation predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्यय, gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण (to be done/necessary)
तीर्थविस्तरैःby (various) extensions/varieties of tīrthas
तीर्थविस्तरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतीर्थ + विस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुष (तीर्थाणां विस्तारैः = by expansions/varieties of tīrthas)

Pārvatī (Devī) (deduced from subsequent address by Īśvara: “śṛṇu devi…”)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A declarative praise: Prabhāsa is the foremost tīrtha; the speaker dismisses lengthy enumeration of other sacred fords.

P
Prabhāsa
T
tīrtha

FAQs

When one attains the supreme sacred kṣetra, lesser comparisons and lengthy catalogues become secondary; focus on the highest refuge.

Prabhāsa (Prabhāsakṣetra), praised as foremost among all tīrthas.

No specific rite is prescribed here; the verse frames Prabhāsa’s unsurpassed status to motivate focused pilgrimage and hearing of its māhātmya.