Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 58

Devanagari script

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तल्लिंगं पूजयेद्बुधः । धर्मकामार्थमोक्षं च यो वांछत्यखिलप्रदम्

Transliteration

tasmātsarvaprayatnena talliṃgaṃ pūjayedbudhaḥ | dharmakāmārthamokṣaṃ ca yo vāṃchatyakhilapradam

Translation

پس دانا کو چاہیے کہ پوری کوشش سے اسی لِنگ کی پوجا کرے—جو سب کچھ عطا کرنے والا ہے—اگر وہ دھرم، کام، ارتھ اور موکش چاہتا ہو۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore; from that
• तस्मात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (तस्मात्-इति तस्मिन्-आधारितः अपादानार्थकः निपातः/सम्बन्धसूचकः); ‘therefore/from that’

• सर्वप्रयत्नेन: with all effort
• सर्वप्रयत्नेन: Karana (Instrument/Means)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/उपायार्थे—‘with all effort’

• तत्: that
• तत्: Karma (Object)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम्

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• बुधः: a wise person
• बुधः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: बुध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• धर्मकामार्थमोक्षम्: dharma, desire, wealth, and liberation
• धर्मकामार्थमोक्षम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + मोक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समाहार-द्वन्द्वः (collective)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• यः: who
• यः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्ध/अन्वयार्थे (relative pronoun)

• वाञ्छति: desires
• वाञ्छति: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: वाञ्छ् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• अखिलप्रदम्: bestowing everything
• अखिलप्रदम्: Karma (Object-Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक; √दा-आधारित ‘giver’)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम् इति विशेष्यस्य)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa liṅga (akhila-prada)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A didactic moment: the narrator’s injunction visualized as a devotee earnestly worshipping the liṅga, with symbolic emblems of the four aims surrounding—scripture (dharma), prosperity (artha), harmonious love (kāma), and serene light (mokṣa).

Characters & Entities

• Liṅga
• Dharma
• Artha
• Kāma
• Mokṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva-liṅga worship at the praised sacred site is presented as a complete path granting all four human aims, culminating in liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The liṅga shrine(s) of Prabhāsa kṣetra, framed as akhila-prada (all-bestowing).

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā (worship) of the specified liṅga with full effort and commitment.