Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 56

Devanagari script

पूजयामासुरनिशं लिंगं तत्र स्वयंभुवम् । ततोऽसौ पार्थिवश्रेष्ठो लिंगस्यास्यप्रसादतः । संसिद्धिं परमां प्राप्तो दुर्ल्लभां त्रिदशैरपि

Transliteration

pūjayāmāsuraniśaṃ liṃgaṃ tatra svayaṃbhuvam | tato'sau pārthivaśreṣṭho liṃgasyāsyaprasādataḥ | saṃsiddhiṃ paramāṃ prāpto durllabhāṃ tridaśairapi

Translation

انہوں نے وہاں خودبھو (خود ظاہر) لِنگ کی لگاتار پوجا کی۔ پھر وہ بہترین بادشاہ اسی لِنگ کے پرساد سے اعلیٰ ترین سِدھی کو پہنچا—جو دیوتاؤں کے لیے بھی دشوار ہے۔

Word by Word

• पूजयामासुः: worshipped
• पूजयामासुः: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पूज् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• अनिशम्: constantly
• अनिशम्: Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अनिशम् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: continually)

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• स्वयंभुवम्: self-manifest
• स्वयंभुवम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वयम् (अव्यय) + भू (धातु) → स्वयंभू (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; adjective of लिङ्गम्

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रम/हेतुवाचक-अव्यय (then/thereupon)

• असौ: that (man)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/असौ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; demonstrative pronoun

• पार्थिव-श्रेष्ठः: the best of kings
• पार्थिव-श्रेष्ठः: Apposition (सम्बन्ध/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; 'best among kings'

• लिङ्गस्य: of the liṅga
• लिङ्गस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; demonstrative 'of this'

• प्रसादतः: through the grace
• प्रसादतः: Hetu/Apadana (Cause/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; ablative 'from/through grace'

• संसिद्धिम्: complete success
• संसिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संसिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; adjective of संसिद्धिम्

• प्राप्तः: attained
• प्राप्तः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) used as finite predicate; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agreeing with असौ

• दुर्लभाम्: hard to obtain
• दुर्लभाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; adjective of संसिद्धिम्

• त्रिदशैः: by the gods
• त्रिदशैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: त्रिदश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; instrumental of comparison/agency

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावना/अपवाद-अव्यय (even/also)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Svayaṃbhū-liṅga at Prabhāsa

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Brāhmaṇas performing continuous worship around a naturally arisen liṅga; the king receives a luminous aura of accomplishment as Śiva’s grace descends.

Characters & Entities

• Svayaṃbhū Liṅga
• Tridaśa (gods)
• Rājā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unbroken worship of a self-manifest liṅga, supported by divine grace, leads to the highest siddhi beyond ordinary celestial attainments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A svayaṃbhū liṅga shrine within Prabhāsa kṣetra, central to the Prabhāsakṣetramāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Aniśa (continuous) pūjā of the svayaṃbhū liṅga; emphasis on sustained worship.