Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

त्र्यक्षं च शूलहस्तं च रक्त नेत्रं वरप्रदम् । अजेयं शंकुकर्णं च प्रचण्डं दंडनायकम् । आयस्कदंडिनं चैव हुतवक्त्रं हुतप्रियम्

tryakṣaṃ ca śūlahastaṃ ca rakta netraṃ varapradam | ajeyaṃ śaṃkukarṇaṃ ca pracaṇḍaṃ daṃḍanāyakam | āyaskadaṃḍinaṃ caiva hutavaktraṃ hutapriyam

تین آنکھوں والا، ہاتھ میں ترشول لیے ہوئے، سرخ آنکھوں والا، ور دینے والا؛ ناقابلِ مغلوب، شنکھ جیسے کانوں والا، نہایت ہیبت ناک، سزا کا سردار؛ لوہے کا ڈنڈا تھامنے والا، آگنی چہرہ، اور ہون کی آہوتیوں کا محبوب۔

tri-akṣamthree-eyed
tri-akṣam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (त्रीणाम् अक्ष्णाम् = having three eyes)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
śūla-hastamtrident-in-hand
śūla-hastam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootśūla (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (शूलः हस्ते यस्य = having a trident in hand)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
rakta-netramred-eyed
rakta-netram:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootrakta (प्रातिपदिक) + netra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारय (रक्तं नेत्रं यस्य = red-eyed)
vara-pradamboon-giving
vara-pradam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootvara (प्रातिपदिक) + prada (प्रातिपदिक; √dā (धातु) + pra उपसर्ग, कृदन्त-प्रद)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (वरं प्रददाति = giver of boons)
ajeyamunconquerable
ajeyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roota- (निषेध) + jeya (प्रातिपदिक; √ji (धातु) से भाव्य/योग्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-समासार्थ (unconquerable)
śaṃku-karṇamcone-eared
śaṃku-karṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootśaṃku (प्रातिपदिक) + karṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारय (शंकुवत् कर्णौ यस्य = having cone-like ears)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
pracaṇḍamvery fierce
pracaṇḍam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootpra- (उपसर्ग) + caṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
daṇḍa-nāyakamlord of punishment
daṇḍa-nāyakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootdaṇḍa (प्रातिपदिक) + nāyaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (दण्डस्य नायकः = leader of punishment / wielder of the rod)
āyaska-daṇḍinamiron-staffed
āyaska-daṇḍinam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootāyaska (प्रातिपदिक) + daṇḍin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग-प्रातिपदिक (दण्डिन्), द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (आयसः दण्डः यस्य = having an iron staff)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
huta-vaktramfire-faced
huta-vaktram:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roothuta (प्रातिपदिक; √hu (धातु) क्त) + vaktra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (हुतं वह्निः/हविः; हुतस्य वक्त्रं/वक्त्रवत् = fire-faced / having fire as mouth)
huta-priyamfond of offerings
huta-priyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roothuta (प्रातिपदिक; √hu क्त) + priya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (हुतं प्रियं यस्य = fond of oblations)

Deductive (stotra-reciter voice within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha: Prabhāsakṣetra

Type: kshetra

Scene: A fierce, guardian-like Gaṇapati with three eyes and trident, red eyes blazing; he holds an iron staff as daṇḍa-nāyaka; flames of homa rise before him, with offerings and priests; gaṇa warriors stand as attendants.

G
Gaṇapati (by epithets)

FAQs

The remover of obstacles is also a guardian of dharma—both compassionate (boon-giving) and formidable (disciplining), ensuring sacred order.

The praise belongs to the Prabhāsakṣetra Māhātmya stotra context, supporting the sanctity and protection of Prabhāsa.

Indirectly references Vedic-style offerings (huta, oblations), indicating homa/offerings as pleasing to the deity alongside stotra-recitation.