Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

Devanagari script

दधि दद्याद्योऽपि तत्र ब्राह्मणाय मनोरमम् । सोऽग्निलोकं समासाद्य भुंक्ते भोगान्सुशोभनान्

Transliteration

dadhi dadyādyo'pi tatra brāhmaṇāya manoramam | so'gnilokaṃ samāsādya bhuṃkte bhogānsuśobhanān

Translation

جو کوئی وہاں برہمن کو دلکش دہی دان کرے، وہ اگنی لوک کو پہنچ کر نہایت شاندار نعمتوں سے بہرہ مند ہوتا ہے۔

Word by Word

• दधि: curd, yogurt
• दधि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दधि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मपद/दातव्यवस्तु (neuter, nominative/accusative singular)

• दद्याद्: should give
• दद्याद्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; दानक्रिया (optative, 3rd person singular)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धसूचक (masculine, nominative singular)

• अपि: even, also
• अपि: Sambandha/Avyaya (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अर्थः ‘even/also’

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• ब्राह्मणाय: to a Brahmin
• ब्राह्मणाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सम्प्रदान (masculine, dative singular)

• मनोरमम्: delightful, pleasing
• मनोरमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनोरम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘दधि’ इति कर्मपदस्य विशेषणम् (neuter, accusative singular)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; पूर्वोक्त-कर्ता (masculine, nominative singular)

• अग्निलोकम्: Agni’s world
• अग्निलोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अग्नि + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्धः ‘अग्नेः लोकः’); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; गत्यर्थकर्म (masculine, accusative singular)

• समासाद्य: having reached
• समासाद्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + सद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया ‘having reached’

• भुङ्क्ते: enjoys, partakes
• भुङ्क्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: लट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (present, 3rd person singular)

• भोगान्: enjoyments
• भोगान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; भुज्-क्रियायाः कर्म (masculine, accusative plural)

• सुशोभनान्: very splendid
• सुशोभनान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; ‘भोगान्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम् (masculine, accusative plural)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee at Prabhāsa presents a decorated bowl of curd to a seated brāhmaṇa; above, Agni-loka is visualized as a radiant realm with Agni’s golden-red presence and luminous offerings.

Characters & Entities

• Agni
• Agniloka
• Brāhmaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Specific, sattvic gifts offered in a holy place—especially to worthy recipients—bear refined and elevated fruits.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, as part of the ongoing Prabhāsa-kṣetra-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dadhi-dāna (gift of curd) to a brāhmaṇa at the tīrtha.