Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

प्राचीने देव्यहं नित्यं वसामि सहितस्त्वया । प्रभासे तु महाक्षेत्रे विशेषात्तत्र भामिनि

prācīne devyahaṃ nityaṃ vasāmi sahitastvayā | prabhāse tu mahākṣetre viśeṣāttatra bhāmini

اے دیوی! میں ہمیشہ تمہارے ساتھ پراچین میں رہتا ہوں؛ اور اے روشن رو! پربھاس کے اس عظیم مقدس کھیتر میں میں وہاں خاص طور پر قیام کرتا ہوں۔

प्राचीनेin Prācīna / in the eastern (place)
प्राचीने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्राचीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; स्थानवाचक (in the eastern/ancient place)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
वसामिI dwell
वसामि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
सहितःtogether (accompanied)
सहितः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्ता-समनाधिकरण)
TypeAdjective
Rootसहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सह् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)
त्वयाwith you
त्वया:
Sahakari/Karana (Instrument/सहकारी-करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
प्रभासेin Prabhāsa
प्रभासे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; स्थाननाम
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (particle: but/indeed)
महाक्षेत्रेin the great sacred field
महाक्षेत्रे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहाक्षेत्र (प्रातिपदिक: महा + क्षेत्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारय-समास (महद् क्षेत्रम्)
विशेषात्especially
विशेषात्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत्; पञ्चमी-एकवचनरूपेण निपातवत् (ablatival adverb: especially)
तत्रthere
तत्र:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
भामिनिO radiant one
भामिनि:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन

Śiva

Tirtha: Prācīna; Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: Śiva speaks to the Goddess, indicating Prācīna and the broader Prabhāsa field; the pair appear as a divine couple, with the landscape subtly marked by tīrtha waters and sacred light.

Ś
Śiva
D
Devī (Pārvatī)
P
Prācīna Tīrtha
P
Prabhāsa Kṣetra

FAQs

A kṣetra is sacred because of enduring divine presence; Prabhāsa is praised as a place where Śiva is especially accessible.

Prācīna Tīrtha and, more broadly, Prabhāsa Mahākṣetra.

No specific rite is prescribed here; the verse establishes the site’s sanctity through Śiva’s continual residence.