Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

एवमुक्तः पुनः प्राह विश्वेशो नीललोहितः । प्रायश्चित्तस्य संप्राप्तः कारणं तद्यथा स्थितम्

evamuktaḥ punaḥ prāha viśveśo nīlalohitaḥ | prāyaścittasya saṃprāptaḥ kāraṇaṃ tadyathā sthitam

یوں مخاطب کیے جانے پر وِشوَیش—نیل لوہت—نے پھر فرمایا اور جیسا حقیقت میں تھا ویسا ہی پرایشچت کے پیدا ہونے کی وجہ بیان کی۔

एवम्thus
एवम्:
Adverbial (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय
उक्तःhaving been addressed
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; (विश्वेशः) विशेषणम्—‘addressed/spoken to’
पुनःagain
पुनः:
Adverbial (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरुक्ति/क्रमवाचक-अव्यय (adverb)
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√अह्/√ब्रू (धातु; ‘प्राह’ इति लिट्-रूपम्)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
विश्वेशःLord of the universe
विश्वेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वेश (प्रातिपदिक) = विश्व + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (विश्वस्य ईशः)
नीललोहितःNīlalohita (epithet of Śiva)
नीललोहितः:
Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootनीललोहित (प्रातिपदिक) = नील + लोहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—द्वन्द्व (नीलश्च लोहितश्च) विशेषणरूपेण शिवनाम
प्रायश्चित्तस्यof the expiation
प्रायश्चित्तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
संप्राप्तःattained/obtained
संप्राप्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-√आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (कारणम्) अर्थतः—‘obtained/attained’ (कारणं संप्राप्तम्)
कारणम्the cause
कारणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र ‘तत्’ इति निर्देशः
यथाas
यथा:
Adverbial (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/how)
स्थितम्situated, existing
स्थितम्:
Kriya (Predicate complement)
TypeAdjective
Root√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; (तत्/कारणम्) विशेषणम्—‘as it stands’

Śiva (Īśvara, Viśveśa, Nīlalohita)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (inner)

Scene: Śiva, addressed by Devī, begins a measured explanation of how the need for expiation arose, emphasizing truthful narration.

V
Viśveśa
N
Nīlalohita
Ś
Śiva
P
Prāyaścitta

FAQs

Even great events require dharmic accounting; Śiva clarifies the true cause behind the need for atonement, emphasizing moral responsibility.

Prabhāsa-kṣetra is the setting of the discourse, framing the teaching within its celebrated sacred landscape.

No specific rite is stated here; the verse introduces the explanation for prāyaścitta that follows.