Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 355

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये बहुसुवर्णेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye bahusuvarṇeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma pañcapañcāśaduttaratriśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

یوں شری اسکند مہاپُران کی اکیاسی ہزار شلوکوں والی سنہتا کے ساتویں پرابھاس کھنڈ کے پہلے پرابھاس-کشیتر-ماہاتمیہ میں “بہوسُوورنیشور کے ماہاتمیہ کی توصیف” نامی تین سو چھپنواں ادھیائے اختتام کو پہنچا۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Vakyopapadana (Textual marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (concluding particle)

• श्रीस्कांदे: in the Śrī Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikaraṇa (Locative)
• Type: Noun
• Root: श्रीस्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समास: श्री + स्कन्द

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikaraṇa (Locative)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समास: महत् + पुराण

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses) [collection]
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीतिसाहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; द्विगु-समास: एकाशीतिः (81) + साहस्री (thousand-fold)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikaraṇa (Locative)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikaraṇa (Locative)
• Type: Noun
• Root: प्रभासखण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समास: प्रभासस्य खण्डः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; क्रमवाचक

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Māhātmya of Prabhāsa-kṣetra
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikaraṇa (Locative)
• Type: Noun
• Root: प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समास: प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• बहुसुवर्णेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्: the narration of the glory of Bahusuvarṇeśvara
• बहुसुवर्णेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्: Vishaya/Naamapada (Title/topic)
• Type: Noun
• Root: बहुसुवर्णेश्वर + माहात्म्य + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता/शीर्षक), एकवचन; समास: बहुसुवर्णेश्वरस्य माहात्म्यस्य वर्णनम् (षष्ठी-तत्पुरुष-परम्परा)

• नाम: named
• नाम: Vakyopapadana (Appositive marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय (नाम-शब्दः, 'called/namely')

• पञ्चपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमः: three-hundred-and-fifty-fifth
• पञ्चपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चपञ्चाशदुत्तरत्रिशततम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/विशेषण), एकवचन; संख्या-समास: पञ्चपञ्चाशत् (55) + उत्तर (plus) + त्रिशत (300) + तम (ordinal) = 355th

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

Speaker

Narrator/Redactor (colophon)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bahusuvarṇeśvara (chapter colophon reference)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages at Naimiṣāraṇya (standard frame; not explicit here)

Visual Art Cues

Scene: Manuscript-style closing scene: a scribe’s colophon panel naming Bahusuvarṇeśvara-māhātmya, with a small vignette of a golden-hued Śiva-liṅga and pilgrims at Prabhāsa shore.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa-kṣetra-māhātmya
• Bahusuvarṇēśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It closes the māhātmya unit, affirming the scripture’s organization and the shrine’s celebrated status within Prabhāsa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Bahusuvarṇēśvara within Prabhāsa-kṣetra-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a formal colophon marking the end of the adhyāya.