Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

सर्वक्रतूनां फलदं नाम्ना सर्वेश्वरं विदुः । तत्रैव संस्थितं लिंगं पूर्णं सारस्वतैर्जलैः

Transliteration

sarvakratūnāṃ phaladaṃ nāmnā sarveśvaraṃ viduḥ | tatraiva saṃsthitaṃ liṃgaṃ pūrṇaṃ sārasvatairjalaiḥ

Translation

لوگ اسے نام سے “سرویشور” جانتے ہیں—تمام یَجْنوں کے پھل عطا کرنے والا۔ وہیں وہ لِنگ قائم ہے جو سرسوتی کے جل سے بھر کر مقدّس ہوا ہے۔

Word by Word

• सर्वक्रतूनाम्: of all sacrifices
• सर्वक्रतूनाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सर्व-क्रतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• फलदम्: giver of fruits (results)
• फलदम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: फल-द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; 'सर्वेश्वरम्' इत्यस्य विशेषण (as epithet)

• नाम्ना: by the name
• नाम्ना: करण (Means/Designation)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; नाम-निर्देशे (by name)

• सर्वेश्वरम्: Sarveśvara
• सर्वेश्वरम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: सर्व-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; नाम-रूपेण (object of 'विदुः')

• विदुः: they know/call
• विदुः: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• एव: indeed
• एव: सम्बन्ध (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• संस्थितम्: situated/established
• संस्थितम्: विशेषण (Predicate/Qualifier)
• Type: Verb
• Root: सम् + स्था (धातु)
• Form: कृत-प्रत्ययान्त (क्त, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'लिङ्गम्' इत्यस्य विशेषण

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• पूर्णम्: filled, complete
• पूर्णम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'लिङ्गम्' इत्यस्य विशेषण

• सारस्वतैः: Sarasvatī’s (sacred)
• सारस्वतैः: करण (Instrument/Means)
• Type: Adjective
• Root: सारस्वत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; 'जलैः' इत्यस्य विशेषण

• जलैः: with waters
• जलैः: करण (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sarveśvara (Bahusuvarṇa liṅga)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A serene liṅga shrine labeled Sarveśvara, with a vessel or channel of Sarasvatī water bathing the liṅga; pilgrims offer water and flowers, the atmosphere calm and luminous.

Characters & Entities

• Sarveśvara
• Bahusuvarṇēśvara context
• Sarasvatī (river/waters)
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A single sacred shrine can embody the merit of many sacrifices, showing how tīrtha and devotion concentrate spiritual fruit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Sarveśvara/Bahusuvarṇēśvara shrine in Prabhāsa-kṣetra, associated with Sarasvatī waters.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct injunction here; it proclaims the phala (reward) and sanctity (Sarasvatī waters) of the established Liṅga.