Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

Devanagari script

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्राप्य तत्क्षेत्रमुत्तमम् । दृश्यो देवश्चतुर्बाहुः स्नात्वा तीर्थे तु भल्लके

Transliteration

tasmātsarvaprayatnena prāpya tatkṣetramuttamam | dṛśyo devaścaturbāhuḥ snātvā tīrthe tu bhallake

Translation

پس ہر طرح کی کوشش سے اُس اُتم کھیتر تک پہنچنا چاہیے۔ بھلّک تیرتھ میں اشنان کر کے چارباہو دیوتا کے شُبھ درشن کے لائق ہوا جاتا ہے۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) ‘therefore/from that’

• सर्वप्रयत्नेन: with all effort
• सर्वप्रयत्नेन: Karana (Means/Manner/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय समास (सर्वः प्रयत्नः); पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular; manner)

• प्राप्य: having reached/obtained
• प्राप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र + आप् (धातु) + य (ल्यप् कृत्)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• तत्क्षेत्रम्: that sacred place/field
• तत्क्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)

• उत्तमम्: excellent/supreme
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular; qualifying क्षेत्रम्)

• दृश्यः: is visible/can be seen
• दृश्यः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) + य (यत् कृत्)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘दृश्य’ (fit to be seen/visible); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• देवः: the god (Lord)
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• चतुर्बाहुः: four-armed
• चतुर्बाहुः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि समास (चत्वारः बाहवो यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (qualifying देवः)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: स्ना (धातु) + त्वा (कृत् प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)

• तीर्थे: in the sacred ford
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative singular)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय, विरोध/विशेषार्थक-निपात (particle ‘but/indeed’)

• भल्लके: at Bhallaka (place)
• भल्लके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भल्लक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative singular; place-name/epithet)

Speaker

Īśvara (Śiva) (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhalla-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A determined pilgrim party arrives at the excellent kṣetra; they bathe at Bhalla-tīrtha; afterward, a radiant four-armed Viṣṇu appears for auspicious darśana, conch-disc-mace-lotus visible.

Characters & Entities

• Bhalla-tīrtha
• caturbāhu Viṣṇu
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Effortful pilgrimage and tīrtha-bathing culminate in darśana—direct spiritual encounter with the Lord.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Bhalla-tīrtha (Bhallaka) within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) at Bhalla-tīrtha, paired with the intentional yātrā to the kṣetra.