Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

सुपर्णकुण्डे तत्रैव स्नात्वा तां पूजयेन्नरः । विप्रेभ्यो भोजनं दद्यान्नापद्भिर्म्रियते नरः । जीववत्सा भवेन्नारी आत्मजैश्चाप्यलंकृता

suparṇakuṇḍe tatraiva snātvā tāṃ pūjayennaraḥ | viprebhyo bhojanaṃ dadyānnāpadbhirmriyate naraḥ | jīvavatsā bhavennārī ātmajaiścāpyalaṃkṛtā

وہیں سُپرن کُنڈ میں اشنان کر کے انسان کو اُس دیوی کی پوجا کرنی چاہیے اور برہمنوں کو بھوجن دان دینا چاہیے۔ ایسا مرد آفتوں کے سبب نہیں مرتا؛ اور عورت زندہ اولاد والی، بیٹوں سے بھی آراستہ، مبارک ہوتی ہے۔

suparṇa-kuṇḍein the Suparṇa-pond
suparṇa-kuṇḍe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsuparṇa (प्रातिपदिक) + kuṇḍa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: 'सुपर्णस्य कुण्डम्'); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; स्थानवाचक
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक) = locative adverb; 'there'
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण)
snātvāhaving bathed
snātvā:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootsnā (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); 'having bathed'
tāmher
tām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; 'her/that (f.)'
pūjayetshould worship
pūjayet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpūj (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 'should worship'
naraḥa man
naraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता
viprebhyaḥto Brahmins
viprebhyaḥ:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), बहुवचन; 'to the Brahmins'
bhojanamfood; a meal
bhojanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhojana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; दानस्य कर्म
dadyātshould give
dadyāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 'should give'
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) = negation particle
āpadbhiḥby calamities
āpadbhiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootāpad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; 'by calamities/dangers'
mriyatedies
mriyate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootmṛ (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 'dies'
naraḥa man
naraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता
jīva-vatsāhaving a living child
jīva-vatsā:
Karta (Predicate adjective/कर्ता)
TypeAdjective
Rootjīva (प्रातिपदिक) + vatsā (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: 'जीवो वत्सो यस्याः सा' (having a living calf/child); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (नारी)
bhavetwould become
bhavet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 'should become/would be'
nārīa woman
nārī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnārī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता
ātmajaiḥby children
ātmajaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootātmaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; 'by sons/children'
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) = conjunction; 'and'
apialso
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (सम्भावना/समुच्चय) = particle; 'also/even'
alaṃkṛtāadorned
alaṃkṛtā:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootalaṃ-√kṛ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'adorned'

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Suparṇakuṇḍa

Type: kund

Listener: null

Scene: A pilgrim at a lotus-edged sacred pond (Suparṇakuṇḍa) completes a ritual bath, then offers flowers and lamp to a goddess shrine nearby, while brāhmaṇas are seated for a respectful meal; the atmosphere conveys protection and family-blessing.

S
Suparṇakuṇḍa
S
Suparṇelā (Bhairavī)
B
Brāhmaṇas (Vipras)
Ā
Āpad (calamity)
P
Putra/Ātmaja (children)

FAQs

Tīrtha-sevā is completed by snāna, pūjā, and dāna—purification joined with compassionate giving yields protection and well-being.

Suparṇakuṇḍa associated with Suparṇelā Bhairavī in Prabhāsakṣetra.

Bathe at Suparṇakuṇḍa, worship the Goddess, and offer meals to brāhmaṇas (vipra-bhojana/annadāna).