Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 94

Devanagari script

खादिरामोदमासाद्य तत्रस्था वीक्ष्य सागरम् । गन्तुं प्रवृत्ता तं वह्निमादाय सुरसुन्दरि

Transliteration

khādirāmodamāsādya tatrasthā vīkṣya sāgaram | gantuṃ pravṛttā taṃ vahnimādāya surasundari

Translation

خادِرامودہ کو پہنچ کر، وہاں ٹھہر کر اس نے سمندر کو دیکھا؛ پھر اے دیویوں کی سندر! وہ اسی آگ کو ساتھ لے کر آگے روانہ ہوئی۔

Word by Word

• खादिरामोदम्: the fragrance of khadira
• खादिरामोदम्: Karma (Object of ‘reaching’)
• Type: Noun
• Root: खादिर-आमोद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समास: खादिरस्य आमोदः (fragrance of khadira)

• आसाद्य: having reached/approached
• आसाद्य: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ- सद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), पूर्वकालिक; धातु: आ- सद् ‘to reach/approach’

• तत्रस्था: standing there
• तत्रस्था: Karta (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: तत्र-स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; समास: तत्र स्थिताः (standing there)

• वीक्ष्य: having looked at
• वीक्ष्य: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-ईक्ष् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), पूर्वकालिक; धातु: वि-ईक्ष् ‘to behold’

• सागरम्: the ocean
• सागरम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: सागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गन्तुम्: to go
• गन्तुम्: Prayojana (Purpose infinitive)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: तुमुन् (infinitive), अव्ययभाव; धातु: गम् ‘to go’

• प्रवृत्ता: set out, began
• प्रवृत्ता: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: प्र- वृत्त् (धातु)
• Form: क्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातु: प्र- वृत्त् ‘to set forth/engage’

• तम्: that
• तम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण

• वह्निम्: fire
• वह्निम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आदाय: having taken
• आदाय: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), पूर्वकालिक; धातु: आ-दा ‘to take’

• सुरसुन्दरि: O celestial beauty
• सुरसुन्दरि: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: सुर-सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समास: सुराणां सुन्दरी (O celestial beauty)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Khādirāmoda

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Addressed ‘surasundari’ within the narrative frame

Visual Art Cues

Scene: Sarasvatī reaches a khadira-grove fragrant with resin; she stands at a dune/rock ledge gazing at the vast ocean, holding a contained flame (vāḍava) like a glowing orb, preparing to depart.

Characters & Entities

• Khādirāmoda
• Sāgara (ocean)
• Vahni (fire)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine action links mountain, tīrtha, and ocean into one sacred circuit—showing pilgrimage as a connected spiritual geography.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Khādirāmoda is referenced again as a significant station before approaching the oceanic sacred zone.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the verse narrates the transport of a powerful fire toward the sea.