Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 63

प्राचीनेशात्परं तीर्थं वालखिल्येश्वरं महत् । तत्र तस्मान्महातीर्थात्तीर्थमन्यन्महो दयम्

prācīneśātparaṃ tīrthaṃ vālakhilyeśvaraṃ mahat | tatra tasmānmahātīrthāttīrthamanyanmaho dayam

پراچینیش کے پار ایک عظیم تیرتھ ہے جسے والکھلییشور کہا جاتا ہے۔ اس مہاتیرتھ سے آگے بھی ایک اور تیرتھ ہے جو نہایت عظیم اور مبارک ہے۔

prācīneśātfrom Prācīneśa
prācīneśāt:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootprācīna (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (प्राचीनेश = ‘Prācīneśa’ नाम); पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
paramfurther/next
param:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter) — agreeing with tīrtham
tīrthama sacred place
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
vālakhilyeśvaramVālakhilyeśvara
vālakhilyeśvaram:
Samjñā (Name/संज्ञा)
TypeNoun
Rootvālakhilya (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine) — apposition/name of the tīrtha
mahatgreat
mahat:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine) — agreeing with vālakhilyeśvaram
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
tasmātfrom that
tasmāt:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (Singular)
mahā-tīrthātfrom the great sacred place
mahā-tīrthāt:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘great tīrtha’); पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
tīrthama sacred place
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
anyatanother
anyat:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter) — agreeing with tīrtham
mahodayamMahodaya (name)
mahodayam:
Samjñā (Name/संज्ञा)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + udaya (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘great rising/auspicious’ as name); द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter) — apposition/name of tīrtham

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Vālakhilyeśvara

Type: kshetra

Scene: A pilgrim path beyond a shrine of Prācīneśa leading to a prominent Śiva-liṅga site named Vālakhilyeśvara; signposts of successive tīrthas, ascetics (vālakhilya-sages) implied by name.

P
Prācīneśa/Prācīneśvara
V
Vālakhilyeśvara
V
Vālakhilyas (implied sages)

FAQs

Prabhāsa-kṣetra is mapped as a chain of increasingly beneficent tīrthas, encouraging systematic pilgrimage.

Vālakhilyeśvara Tīrtha, situated beyond Prācīneśvara in Prabhāsa-kṣetra.

No specific rite is stated; the verse primarily gives tīrtha-topography and praise.