Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 35›Shloka 122
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 122

Devanagari script

सरस्वतीवससमा कुतो गुणाः सरस्वतीवाससमा कुतो रतिः । सरस्वतीं प्राप्य दिवं गता नराः पुनः स्मरिष्यंति नदीं सरस्वतीम्

Transliteration

sarasvatīvasasamā kuto guṇāḥ sarasvatīvāsasamā kuto ratiḥ | sarasvatīṃ prāpya divaṃ gatā narāḥ punaḥ smariṣyaṃti nadīṃ sarasvatīm

Translation

سرسوتی کے ساتھ بسنے کے برابر کون سی نیکی ہے؟ سرسوتی کے ساتھ رہنے کے برابر کون سی لذّت ہے؟ جو لوگ سرسوتی کو پا کر سُوَرگ کو جاتے ہیں، وہ پھر بھی سرسوتی ندی کو یاد کرتے رہتے ہیں۔

Word by Word
सरस्वती-वस-समाः(men) equal to Sarasvatī’s abode
सरस्वती-वस-समाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक) + वस (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीह्यर्थे तत्पुरुष-समासवत् प्रयोगः; पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative/कर्ता), बहुवचनम् (plural): ‘(they) equal to Sarasvatī’s dwelling/abode’
कुतःwhence/how then
कुतः:
Sambandha/Prashna (Interrogative relation/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootkutas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (प्रश्नार्थक/particle-interrogative): ‘whence/how (then)?’
गुणाःqualities/virtues
गुणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative), बहुवचनम् (plural)
सरस्वती-वास-समाःequal to Sarasvatī’s residence
सरस्वती-वास-समाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक) + वास (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचनम्: ‘equal to Sarasvatī’s residence’
कुतःwhence/how then
कुतः:
Sambandha/Prashna (Interrogative relation/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootkutas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (प्रश्नार्थक): ‘whence/how then?’
रतिःdelight/pleasure; love
रतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative), एकवचनम् (singular)
सरस्वतीम्Sarasvatī
सरस्वतीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (accusative/कर्म), एकवचनम्
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive): प्र-आप् → प्राप्य ‘having reached/attained’
दिवम्heaven
दिवम्:
Karman (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (accusative), एकवचनम्; ‘heaven’
गताःhave gone
गताः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचनम्; ‘gone’ (with implied ‘असन्ति’)
नराःmen/people
नराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचनम्
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्): ‘again’
स्मरिष्यन्तिwill remember
स्मरिष्यन्ति:
Kriyā (Predicate verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formलृट् (simple future), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्: ‘will remember’
नदीम्the river
नदीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (accusative/कर्म), एकवचनम्
सरस्वतीम्Sarasvatī
सरस्वतीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम् (नदीम् इति विशेष्यस्य विशेषणवत्/अप्पोज़िशन)
Speaker

Narratorial voice within the Māhātmya (deduced: eulogistic verse within the narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sarasvatī-tīrtha (Prabhāsa)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A luminous Sarasvatī riverbank where pilgrims dwell in simple huts/āśramas; the river appears as a divine presence. Souls ascending to heaven still look back in remembrance of Sarasvatī’s waters.

Characters & Entities
S
Sarasvatī (river/goddess)
S
Svarga (heaven)

FAQs

Association with a sacred tīrtha—especially Sarasvatī—cultivates incomparable virtue and joy, leaving a lasting spiritual imprint beyond even heavenly attainment.

The river Sarasvatī as a divine tīrtha within the Prabhāsa-kṣetra tradition.

No specific rite is prescribed here; it is a stuti (eulogy) praising the merit of reaching and dwelling with Sarasvatī.

←Previous Verse
Next Verse→