Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 348

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मन्त्रविभूषणागौरी माहात्म्यवर्णनंनामाष्टाचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye mantravibhūṣaṇāgaurī māhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭācatvāriṃśaduttaratriśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

یوں شری سکند مہاپُران کے پربھاس کھنڈ میں، پربھاس-کشیتر ماہاتمیہ کے ضمن میں، “منتر-وبھوشنا گوری کی عظمت کا بیان” نامی تین سو انچاسواں ادھیائے اختتام کو پہنچا۔

Word by Word

• iti: thus
• iti: Discourse marker (उक्तिसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: उक्तिसूचक-अव्यय

• śrī-skāṃde: in the revered Skanda (Purāṇa)
• śrī-skāṃde: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: śrī (प्रातिपदिक) + skanda (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; ग्रन्थनाम, सप्तमी, एकवचन

• mahā-purāṇe: in the Mahāpurāṇa
• mahā-purāṇe: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: mahā (प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• ekāśīti-sāhasryām: in the eighty-one-thousand (verses)
• ekāśīti-sāhasryām: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: ekāśīti (संख्या-प्रातिपदिक) + sāhasrī (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास; स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (संहितायाम्)

• saṃhitāyām: in the compendium
• saṃhitāyām: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: saṃhitā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• saptame: in the seventh
• saptame: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: saptama (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी, एकवचन; विशेषण (खण्डे)

• prabhāsa-khaṇḍe: in the Prabhāsa section
• prabhāsa-khaṇḍe: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: prabhāsa (प्रातिपदिक) + khaṇḍa (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• prathame: in the first
• prathame: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: prathama (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी, एकवचन; विशेषण (माहात्म्ये)

• prabhāsa-kṣetra-māhātmye: in the ‘Glory of Prabhāsa-kṣetra’
• prabhāsa-kṣetra-māhātmye: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: prabhāsa (प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक) + māhātmya (प्रातिपदिक)
• Form: बहुपद-तत्पुरुष; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• mantra-vibhūṣaṇā-gaurī-māhātmya-varṇanam: the narration of the glory of Mantra-vibhūṣaṇā Gaurī
• mantra-vibhūṣaṇā-gaurī-māhātmya-varṇanam: Predicate/Title (विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: mantra (प्रातिपदिक) + vibhūṣaṇā (प्रातिपदिक) + gaurī (प्रातिपदिक) + māhātmya (प्रातिपदिक) + varṇana (प्रातिपदिक)
• Form: बहुपद-तत्पुरुष (मन्त्रविभूषणागौर्याः माहात्म्यस्य वर्णनम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; शीर्षकवाचक

• nāma: named
• nāma: Apposition marker (संज्ञासूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: nāma (अव्यय)
• Form: संज्ञासूचक-अव्यय

• aṣṭā-catvāriṃśad-uttara-triśatatamaḥ: the three-hundred-forty-eighth
• aṣṭā-catvāriṃśad-uttara-triśatatamaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: aṣṭā (संख्या) + catvāriṃśat (संख्या) + uttara (प्रातिपदिक) + triśata (संख्या) + tama (तमप्)
• Form: संख्यावाचक-समास/समाहार (त्रिशतस्य उत्तरं अष्टाचत्वारिंशत् = 348; क्रमवाचक -तम); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (अध्यायः)

• adhyāyaḥ: chapter
• adhyāyaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: adhyāya (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Narratorial colophon (textual closing formula)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (chapter colophon)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: scribes or reciters concluding the chapter, with a small vignette of Mantravibhūṣaṇā Gaurī and Prabhāsa shoreline temple silhouette in the margin.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Kṣetra
• Mantravibhūṣaṇā Gaurī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It authenticates and concludes the chapter, preserving the Māhātmya tradition of praising sacred sites and their deities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mantravibhūṣaṇā Gaurī in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

None—this is a chapter-ending colophon.