Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

कृत्वा व्याघ्रस्य रूपं तु नाम्ना चक्रमुखीति च । हता वै तेन रूपेण ततोऽभूद्दैत्यसूदनः

kṛtvā vyāghrasya rūpaṃ tu nāmnā cakramukhīti ca | hatā vai tena rūpeṇa tato'bhūddaityasūdanaḥ

اس نے شیرِ ببر (ببر شیر) کی صورت اختیار کی، جسے ‘چکرمکھی’ بھی کہا جاتا تھا۔ اسی روپ میں اس نے اُنہیں قتل کیا، اور اسی کارنامے سے وہ ‘دَیتیہ سُودَن’ کہلایا۔

कृत्वाhaving made/assuming
कृत्वा:
Kriya (Non-finite/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकाल (having done)
व्याघ्रस्यof a tiger
व्याघ्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
रूपम्form
रूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-अव्यय
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
चक्रमुखी(one) named Cakramukhī
चक्रमुखी:
Kriya (Apposition/नामधेय)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + मुखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (cakrasya mukhī = 'having a discus as face'/named Cakramukhī)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय (quotative)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
हताःwere slain
हताः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खल्वर्थक-अव्यय (emphatic particle)
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/Agent/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सर्वनाम
रूपेणby (that) form
रूपेण:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्/अनन्तरार्थक-अव्यय (thereupon/then)
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfective past), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
दैत्यसूदनःDaityasūdana (slayer of demons)
दैत्यसूदनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + सूदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (daityānāṃ sūdanaḥ = slayer of demons)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A divine protector assumes a tiger-form (Cakramukhī), leaping upon daityas near the sea-coast of Prabhāsa; the slain demons fall as the epithet ‘Daityasūdana’ is proclaimed.

V
Viṣṇu (implied)
C
Cakramukhī
D
Daityasūdana
K
Kālakeyas (implied)

FAQs

Divine power adapts its form to remove threats to dharma; sacred epithets memorialize those saving acts.

Within the Prabhāsa-kṣetra narrative, the verse explains how the place is linked to Viṣṇu’s famed demon-slaying epithet.

None; it is an etymological/narrative explanation of a divine name.