Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

ब्रह्मलोकात्सरिच्छ्रेष्ठां तया पूर्णो भविष्यति । एवमुक्त्वा सुरैः सार्द्धं स्वस्थानं चागमन्मुनिः

brahmalokātsaricchreṣṭhāṃ tayā pūrṇo bhaviṣyati | evamuktvā suraiḥ sārddhaṃ svasthānaṃ cāgamanmuniḥ

“برہملوک سے ندیوں میں سب سے برتر (گنگا) آئے گی؛ اسی سے سمندر پھر بھر جائے گا۔” یہ کہہ کر مُنی دیوتاؤں کے ساتھ اپنے دھام کو روانہ ہو گئے۔

ब्रह्मलोकात्from Brahmaloka
ब्रह्मलोकात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootब्रह्मलोक (प्रातिपदिक) = ब्रह्मन् + लोक
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः लोकः)
सरित्-श्रेष्ठाम्the best river
सरित्-श्रेष्ठाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (श्रेष्ठा सरित्)
तयाby her/with it
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
पूर्णःfull/filled
पूर्णः:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
भविष्यतिwill become/will be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषणम् (adverb of manner)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
सुरैःwith the gods
सुरैः:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपपद (postposition meaning 'together with')
स्वस्थानम्his own abode
स्वस्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वस्थान (प्रातिपदिक) = स्व + स्थान
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य स्थानम्)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
अगमत्went
अगमत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Agastya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (oceanic receiving tīrtha)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Agastya declares Gaṅgā will descend from Brahmaloka and refill the ocean; then he departs with the devas to his abode—an exit scene with celestial movement and calm closure.

B
Brahmaloka
G
Gaṅgā (implied as saricchreṣṭhā)
A
Agastya
D
Devas

FAQs

Sacred rivers are divine instruments of purification and restoration, arriving by providence to heal the world.

Prabhāsa-kṣetra and its oceanic sacred setting, which is promised renewal through Gaṅgā.

No explicit rite; the verse establishes Gaṅgā’s sanctifying role as the basis for tīrtha merit.