Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36
Devanagari script
हतभूयेषु दैत्येषु विदार्य धरणीतलम् । पातालं विविशुस्तूर्णं रुधिरेण परिप्लुताः
Transliteration
hatabhūyeṣu daityeṣu vidārya dharaṇītalam | pātālaṃ viviśustūrṇaṃ rudhireṇa pariplutāḥ
Translation
جب زیادہ تر دیتیا مارے گئے، تو باقی بچ جانے والے خون میں لت پت ہو کر زمین کا سینہ چاک کرتے ہوئے فوراً پاتال میں داخل ہو گئے۔
Word by Word
हतभूयेषुwhen most were slain / among those mostly slain
हतभूयेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त) + भूयस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (हताः भूयांसः येषु तेषु); पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; विशेषणम् (दैत्येषु)
दैत्येषुamong the demons
दैत्येषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन
विदार्यhaving torn open
विदार्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + दृ (धातु) → विदार्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया
धरणीतलम्the surface of the earth
धरणीतलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (धरण्याः तलम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
पातालम्the netherworld
पातालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
विविशुःthey entered
विविशुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + विश् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय; काल/वेगवाचक क्रियाविशेषण (adverb of speed)
रुधिरेणwith blood
रुधिरेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरुधिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
परिप्लुताःcovered/soaked all over
परिप्लुताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि + प्लु (धातु) → परिप्लुत (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (ते)
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator, contextually Sūta)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Prabhāsa-kṣetra
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣis
Visual Art Cues
Scene: Wounded daityas, drenched in blood, tear open the earth and plunge into a dark fissure leading to Pātāla; above, the battlefield quiets as devas stand victorious.
Characters & Entities
D
DaityaP
PātālaFAQs
Adharma ultimately retreats into darkness; dharma reclaims the visible world.
Prabhāsa-kṣetra, whose māhātmya includes cosmic-scale restoration of order.
None in this verse.