Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

Devanagari script

दिव्यमूर्त्तिर्जगच्चक्षु र्द्वादशात्मा दिवाकरः । कपिलासहितो देवो मम मुक्तिं प्रयच्छतु

Transliteration

divyamūrttirjagaccakṣu rdvādaśātmā divākaraḥ | kapilāsahito devo mama muktiṃ prayacchatu

Translation

وہ دیو دِواکر، سورج دیوتا—الٰہی صورت، جگت کی آنکھ، بارہ گونہ ذات—کپِلا سمیت مجھے مکتی عطا فرمائے۔

Word by Word

• दिव्यमूर्त्तिः: (whose) form is divine
• दिव्यमूर्त्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिव्य-मूर्ति (प्रातिपदिक; दिव्य + मूर्ति)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (दिवाकरस्य विशेषणरूपेण)

• जगत्-चक्षुः: the eye of the world
• जगत्-चक्षुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत्-चक्षुस् (प्रातिपदिक; जगत् + चक्षुस्)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (दिवाकरस्य विशेषणरूपेण)

• द्वादशात्मा: having twelve forms
• द्वादशात्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्वादश-आत्मन् (प्रातिपदिक; द्वादश + आत्मन्)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (दिवाकरस्य विशेषणरूपेण)

• दिवाकरः: the Sun
• दिवाकरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिवाकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• कपिलासहितः: accompanied by Kapilā
• कपिलासहितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कपिला-सहित (प्रातिपदिक; कपिला + सहित)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (देवस्य)

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी-विभक्तिः (6th/षष्ठी), एकवचनम्

• मुक्तिम्: liberation
• मुक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रयच्छतु: may (he) grant
• प्रयच्छतु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√यम् (धातु; √यम् (दाने/उपादाने) उपसर्गः प्र)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Ritual practitioner/devotee (prayer to Sūrya with Kapilā)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Sun-god Divākara appears as a radiant divine form, the ‘eye of the universe,’ with a twelvefold aura; beside him stands Kapilā the sacred cow, both granting liberation to the supplicant at Prabhāsa.

Characters & Entities

• Divākara (Sūrya)
• Kapilā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sūrya is celebrated as cosmic sustainer; devotion to him, joined with sacred giving, is framed as a means to mokṣa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where Sūrya worship and Kapilā-related rites are praised as liberation-bestowing.

What ritualistic prescription is mentioned?

A liberation-oriented prayer (mantra) invoking Divākara together with Kapilā.