Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 341

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य आशापूरविघ्नराज माहात्म्यवर्णनंनामैकचत्शरिंशदुत्तर त्रिशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsa khaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmya āśāpūravighnarāja māhātmyavarṇanaṃnāmaikacatśariṃśaduttara triśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

یوں شری اسکند مہاپُران کی اکیاسی ہزار شلوکوں والی سنہتا کے ساتویں پرَبھاس کھنڈ کے پہلے پرَبھاسکشیتر ماہاتمیہ میں “آشاپورا وِگھن راج کی عظمت کی توصیف” نامی تین سو اکتالیسواں ادھیائے اختتام کو پہنچا۔

Word by Word

• iti: thus
• iti: Discourse marker (Avyaya/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative/closure marker)

• śrī-skāṃde: in the revered Skanda (Purāṇa)
• śrī-skāṃde: Adhikarana (Location/Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: śrī (प्रातिपदिक) + skānda (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (ग्रन्थनाम), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः ‘श्रीमान् स्कान्दः’ (honorific title)

• mahāpurāṇe: in the Mahāpurāṇa
• mahāpurāṇe: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: mahāpurāṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (‘महच्च तत् पुराणम्’)

• ekāśīti-sāhasryām: in the eighty-one-thousand (verses)
• ekāśīti-sāhasryām: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ekāśīti (संख्या-प्रातिपदिक) + sāhasrī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (81-thousand)

• saṃhitāyām: in the Saṃhitā
• saṃhitāyām: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: saṃhitā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• saptame: in the seventh
• saptame: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: saptama (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक

• prabhāsa-khaṇḍe: in the Prabhāsa section
• prabhāsa-khaṇḍe: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: prabhāsa (प्रातिपदिक) + khaṇḍa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘प्रभासस्य खण्डः’)

• prathame: in the first
• prathame: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: prathama (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• prabhāsa-kṣetra-māhātmye: in the Māhātmya of Prabhāsa-kṣetra
• prabhāsa-kṣetra-māhātmye: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: prabhāsa (प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक) + māhātmya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (‘प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम्’)

• āśāpūra-vighnarāja-māhātmya-varṇanam: the narration of the glory of Āśāpūra-Vighnarāja
• āśāpūra-vighnarāja-māhātmya-varṇanam: Karta/Viṣaya (Topic heading/विषय)
• Type: Noun
• Root: āśāpūra (प्रातिपदिक) + vighnarāja (प्रातिपदिक) + māhātmya (प्रातिपदिक) + varṇana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (‘आशापूरविघ्नराजस्य माहात्म्यस्य वर्णनम्’)

• nāma: named
• nāma: Discourse marker (Naming/नाम)
• Type: Indeclinable
• Root: nāma (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; नाम-निपातः (called/namely)

• eka-catvāriṃśad-uttara-triśatatamaḥ: the 341st
• eka-catvāriṃśad-uttara-triśatatamaḥ: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: eka (संख्या) + catvāriṃśat (संख्या) + uttara (प्रातिपदिक) + triśata (संख्या) + tama (प्रत्यय; क्रमवाचक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्यासमास/तत्पुरुषप्रायः; ‘३४१-तमः’ (three-hundred-and-forty-first)

• adhyāyaḥ: chapter
• adhyāyaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: adhyāya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator/Redactor (Purāṇic colophon)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual colophon)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-style colophon scene: palm-leaf or birch-bark folios, a scribe concluding the chapter title ‘Āśāpūrā Vighnarāja-māhātmya’, with a faint backdrop of Prabhāsa shoreline and temple silhouettes.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsakṣetra Māhātmya
• Āśāpūra Vighnarāja

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It is a formal closure marking the completion of a māhātmya chapter, preserving scriptural transmission and authority.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, specifically through the Āśāpūra–Vighnarāja māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a colophon identifying the text’s location and chapter title.