Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

त्वमग्रजः सर्वभवोद्भवानां त्वं जीवितं जन्मवतां नराणाम् । तस्मात्सुराणां कुरु कार्यमिष्टं वह्निं गृहाण त्वमिहोपनीतम्

tvamagrajaḥ sarvabhavodbhavānāṃ tvaṃ jīvitaṃ janmavatāṃ narāṇām | tasmātsurāṇāṃ kuru kāryamiṣṭaṃ vahniṃ gṛhāṇa tvamihopanītam

تم تمام پیدا ہونے والی ہستیوں کے بزرگ ہو؛ جنم لینے والے انسانوں کی جان بھی تم ہی ہو۔ اس لیے دیوتاؤں کی مراد پوری کرو—یہاں لائی گئی اس اگنی کو قبول کرو۔

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
अग्रजःthe elder-born/first-born
अग्रजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्रज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन
सर्वभवोद्भवानाम्of all beings that are born/produced
सर्वभवोद्भवानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भव (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वेषां भवानां उद्भवाः)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
जीवितम्life
जीवितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विधेय (predicate nominative)
जन्मवताम्of those who are born
जन्मवताम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootजन्मवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (नराणाम्)
नराणाम्of men
नराणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Kriya (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (सर्वनाम-प्रातिपदिक तद्)
Formअव्यय (हेतु/निगमनार्थक), ‘therefore’
सुराणाम्of the gods
सुराणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन
कुरुdo
कुरु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
कार्यम्the task
कार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
इष्टम्desired/beneficial
इष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootइष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कार्यम्)
वह्निम्fire
वह्निम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
गृहाणaccept/take
गृहाण:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्त-सम्बोधनार्थ
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक अव्यय/adverb of place)
उपनीतम्brought/presented
उपनीतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootउप-√नी (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वह्निम्)

Sarasvatī

Tirtha: Prabhāsa Kṣetra

Type: kshetra

Scene: A celestial assembly addresses a primordial being as ‘elder of all beings,’ urging him to accept a brought fire to fulfill the gods’ purpose; the oceanic horizon and ritual fire imagery foreshadow the Vāḍava fire episode.

S
Sarasvatī
S
Samudra (Ocean)
S
Surāḥ (Gods)
V
Vahni/Anala (Fire)

FAQs

Those who sustain the world must also shoulder responsibility for cosmic balance; service to dharma includes accepting difficult duties.

Prabhāsa-kṣetra, where the mythic handling of the Vāḍava fire becomes part of the region’s sacred narrative.

No direct ritual; the verse commands acceptance of a consecrated ‘vahni’ as a divine duty rather than a human rite.