Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 57

प्राणिनां प्रीतिमुत्पाद्य निन्दिते नापि कर्मणा । नरकं यदि पश्यामि वत्स्यामि स्वर्ग एव तत्

prāṇināṃ prītimutpādya nindite nāpi karmaṇā | narakaṃ yadi paśyāmi vatsyāmi svarga eva tat

جانداروں میں خوشی پیدا کر کے—اگرچہ وہ عمل ملامت کے لائق سمجھا جائے—اگر میں دوزخ بھی دیکھوں تو بھی میں وہاں اسے سُوَرگ سمجھ کر رہوں گا۔

प्राणिनाम्of living beings
प्राणिनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्राणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः बहुवचनम् (Masculine, Genitive, Plural)
प्रीतिम्pleasure, satisfaction
प्रीतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Feminine, Accusative, Singular)
उत्पाद्यhaving produced
उत्पाद्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootउद् + पद्/पाद् (धातु) + ल्यप् (ल्यबन्त-कृदन्त)
Formल्यबन्त-अव्ययकृदन्तम् (Gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having produced/caused)
निन्दितेin a blameworthy (deed)
निन्दिते:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनिन्दित (निन्द्-धातु, क्त-कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (Neuter, Locative, Singular); विशेषणम् (in a blameworthy [act])
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्ययम् (even/also)
कर्मणाby an act/deed
कर्मणा:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम् (Neuter, Instrumental, Singular)
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Masculine, Accusative, Singular)
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम् (conditional ‘if’)
पश्यामिI see
पश्यामि:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् (I see)
वत्स्यामिI will stay/dwell
वत्स्यामि:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् (I shall dwell)
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (Masculine, Locative, Singular)
एवindeed, only
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम् (only/indeed)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Neuter, Nominative, Singular); वाक्योपसंहारार्थम् (that [would be the case])

Āpastaṃba (contextual continuation)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A contemplative figure (the compassionate agent in the story’s frame) speaks with firm serenity: even if hell is seen as a result of a censured act, the joy given to beings makes that place feel like heaven.

P
prāṇin (living beings)
N
naraka (hell)
S
svarga (heaven)

FAQs

Compassionate intention—creating joy and relief for beings—can spiritually transfigure even hardship into blessedness.

Prabhāsa-kṣetra, where dharmic intention and saintly presence are portrayed as especially potent.

No specific rite is prescribed; the verse emphasizes inner dharma—benefiting living beings—as a purifying principle.