Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 200

एवं वर्षत्रयं राजा तीर्थयात्रां चकार वै । न तस्य मुक्तिर्ददृशे ततः शोकमगात्परम्

evaṃ varṣatrayaṃ rājā tīrthayātrāṃ cakāra vai | na tasya muktirdadṛśe tataḥ śokamagātparam

یوں تین برس تک راجہ نے تیرتھ یاترا کی؛ مگر اسے اپنی مکتی کا کوئی دیدار نہ ہوا، اس لیے وہ سخت غم میں ڈوب گیا۔

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
वर्षत्रयम्three years
वर्षत्रयम्:
Karma/Extent (कर्म/परिमाण)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (त्रीणि वर्षाणि); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (कालपरिमाण)
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तीर्थयात्राम्a pilgrimage
तीर्थयात्राम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तीर्थस्य यात्रा); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
चकारdid / performed
चकार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वैindeed
वै:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
not
:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
तस्यfor him / of him
तस्य:
Shashthi-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
ददृशेwas seen / appeared
ददृशे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
ततःthereupon
ततः:
Hetu/Sequence (हेतु/अनन्तरता)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्-आर्थक-अव्यय (ablative adverb: from that/thereupon)
शोकम्sorrow
शोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अगात्went / fell into
अगात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ् (अद्यतनभूत/Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
परम्great / extreme
परम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणं ‘शोकम्’

Sūta (deduced narrator)

Scene: थका हुआ राजा, यात्रा-चिह्नों सहित, तीर्थ-मार्ग पर बैठा/झुका हुआ; पीछे ध्वज, कलश, यात्रा-सामग्री; चेहरे पर गहन शोक

V
Vainya (the king, implied)
T
Tīrtha-yātrā

FAQs

External pilgrimage alone may not yield mokṣa; liberation depends on inner transformation, repentance, and dharmic alignment.

Tīrthas collectively are referenced; the narrative is moving toward Kurukṣetra and Sthāṇutīrtha.

Tīrtha-yātrā (pilgrimage) is mentioned as an act undertaken for years, but shown as insufficient without the right spiritual condition.