Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 63

Devanagari script

एवमेतानि पापानि सर्वाणि सुरसुंदरि । नदी नाशयते तथ्यं पंचस्रोता सरस्वती

Transliteration

evametāni pāpāni sarvāṇi surasuṃdari | nadī nāśayate tathyaṃ paṃcasrotā sarasvatī

Translation

یوں، اے دیویوں میں حسین، پانچ دھاراؤں میں بہنے والی سرسوتی ندی حقیقتاً یہ تمام گناہ مٹا دیتی ہے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• एतानि: these
• एतानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), बहुवचन; (पापानि इति विशेषण)

• पापानि: sins
• पापानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन; (पापानि इति विशेषण)

• सुरसुन्दरि: O divine beauty
• सुरसुन्दरि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर + सुन्दरि (प्रातिपदिक); सुरसुन्दरि (समास)
• Form: कर्मधारय; स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• नदी: the river
• नदी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नदी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• नाशयते: destroys
• नाशयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• तथ्यम्: truly/in truth
• तथ्यम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: तथ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (accusative of respect/statement)

• पञ्च: five
• पञ्च: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याशब्द; (समासाङ्ग)

• स्रोता: stream/channel
• स्रोता: Karta (Apposition/कर्ता-समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्रोतस्/स्रोत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; (समासोत्तरपद)

• पञ्चस्रोता: having five streams
• पञ्चस्रोता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च + स्रोता (प्रातिपदिक); पञ्चस्रोता (समास)
• Form: द्विगु-समास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (सरस्वती इति विशेषण)

• सरस्वती: Sarasvatī (river)
• सरस्वती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक; नदी-नाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya narrative style within Skanda Purāṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pañca-srotas Sarasvatī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sura-sundarī (a celestial maiden) explicitly addressed

Visual Art Cues

Scene: Sarasvatī appears as a radiant river-devī whose waters divide into five shining streams across a sacred plain near the sea; a celestial maiden listens as the narrator declares her power to destroy all sins.

Characters & Entities

• Sarasvatī (pañcasrotā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The text culminates the teaching that Sarasvatī at Prabhāsa, revered in her sacred form, is a comprehensive purifier when approached with faith and practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Sarasvatī as pañcasrotā (five-streamed) within Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse summarizes the fruit (pāpa-nāśa); earlier prescriptions in the passage include bathing and drinking the sacred waters.