Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

तत्रापि नेतुं यदि मां समर्था यत्रासते वारिचयाः समेताः । अतोऽन्यथा नाहमलीकवादी प्राणे प्रयाते मुनिवाक्यकारी

tatrāpi netuṃ yadi māṃ samarthā yatrāsate vāricayāḥ sametāḥ | ato'nyathā nāhamalīkavādī prāṇe prayāte munivākyakārī

‘اگر تم مجھے وہاں لے جانے کی قدرت رکھتے ہو جہاں پانیوں کے انبار جمع ہیں تو لے چلو۔ ورنہ میں جھوٹ بولنے والا نہیں؛ جان چلی جائے تب بھی میں مُنی کے کلام کو پورا کرنے والا ہوں۔’

tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
apialso
api:
Avyaya (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अपि-अर्थक-निपातः (also/even)
netumto lead/take
netum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√nī (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तः (infinitive); कर्मार्थक-क्रियानाम
yadiif
yadi:
Avyaya (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्ययम्; शर्तार्थक-अव्ययम् (conditional conjunction)
māmme
mām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
samarthāḥcapable (you all)
samarthāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsamartha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (यूयम्/ते इत्यस्य)
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्ययम्; सम्बन्धबोधक-देशवाचकः (relative adverb: where)
āsatethey sit/are present
āsate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ās (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान/present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम्
vāricayāḥmasses/collections of water
vāricayāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvāricaya (प्रातिपदिक)
Formसमासः: वारिणां चयाः (षष्ठी-तत्पुरुषः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
sametāḥassembled / gathered
sametāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam+√i (धातु) → sameta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (वारिचयाः)
ataḥtherefore
ataḥ:
Avyaya (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootataḥ (अव्यय)
Formअव्ययम्; हेत्वर्थक-अव्ययम् (therefore/from this)
anyathāotherwise
anyathā:
Avyaya (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootanyathā (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्ययम् (otherwise)
nanot
na:
Avyaya (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध-निपातः (negation)
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
alīkavādīa speaker of falsehood / liar
alīkavādī:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootalīka + vādin (प्रातिपदिक)
Formसमासः: अलीकं वदति इति (उपपद-तत्पुरुषः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
prāṇewhen life/breath
prāṇe:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootprāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (सप्तमी-absolute आरम्भ)
prayātehaving departed / when departed
prayāte:
Saptami-absolute (Circumstance/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootpra+√yā (धातु) → prayāta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; सप्तमी-absolute (locative absolute)
munivākyakārīone who carries out the sage’s word
munivākyakārī:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootmuni + vākya + kārin (प्रातिपदिक)
Formसमासः: मुनेः वाक्यं करोति इति (उपपद-तत्पुरुषः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Vāḍava (reported within Īśvara’s narration)

Listener: Devī

Scene: The speaker stands resolute, one hand raised in oath-like gesture, eyes unwavering; devas appear hesitant, as if weighing whether they can guide him. The path toward a hidden water-mass is suggested by a distant glimmer or cavern-river.

V
Vāḍava
Ā
Āpaḥ (Waters)
M
Muni (sage)

FAQs

Satya (truthfulness) and fidelity to a sage’s instruction are upheld as dharma—even above personal survival.

The Prabhāsakṣetra māhātmya frame continues; the verse stresses dharma-values supporting the sacred narrative.

None explicitly; it highlights vow-keeping and adherence to muni-vākya as a dharmic discipline.