Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 52

सरस्वत्या तु ताः प्रोक्ता भवंत्यो ब्रह्मघातिकाः । अन्यथा कारणात्कस्मान्न स्पृष्टममरैर्मुखम्

sarasvatyā tu tāḥ proktā bhavaṃtyo brahmaghātikāḥ | anyathā kāraṇātkasmānna spṛṣṭamamarairmukham

لیکن سرسوتی نے کہا کہ وہ ‘برہمن کے قاتل’ ٹھہرتی ہیں؛ ورنہ کس سبب سے امر دیوتاؤں نے ان کے منہ کو چھوا ہی نہ ہوتا؟

सरस्वत्याby Sarasvatī
सरस्वत्या:
Karana (Agent/instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
ताःthey (those women)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
प्रोक्ताःwere called/declared
प्रोक्ताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (kta); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोग
भवंत्यःladies/you women
भवंत्यः:
Apposition (सम्बोधन/समासन्न)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (भवत्-शब्दः) संबोधनार्थे प्रसिद्धः, अत्र सामान्य-प्रयोगः
ब्रह्मघातिकाःBrahmin-slayers
ब्रह्मघातिकाः:
Karta (Predicate nominative/कर्तृ-समाना)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + घातिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः घातिका = slayer of a Brahmin)
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
कारणात्from what reason/cause
कारणात्:
Apadana (Cause/source/अपादान)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
कस्मात्from what (why)
कस्मात्:
Apadana (Cause/source/अपादान)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
स्पृष्टम्touched
स्पृष्टम्:
Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु) → स्पृष्ट (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (kta); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (मुखम्) इत्यस्य विशेषणम्
अमरैःby the immortals (gods)
अमरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
मुखम्mouth/face
मुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Narrator (reporting Sarasvatī’s statement)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Sarasvatī, radiant and austere, pronounces a grave judgment; nearby devas avert their faces, refusing to touch the offending mouths, emphasizing ritual and moral recoil.

S
Sarasvatī
A
Amaras (Devas)
B
Brahma-ghātikāḥ (brahma-slayers)
G
Gomātaraḥ (implied)

FAQs

Purāṇic dharma emphasizes the gravity of brahmahatyā and explains ritual avoidance as rooted in moral-cosmic causality.

Prabhāsakṣetra, where doctrines of sin, purity, and their consequences are articulated within the site’s māhātmya.

An implied prohibition: the mouth is not to be touched, linked to the doctrine of brahmahatyā (grave sin).