Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

गंगाधरं शुक्लतनुं सर्प्पैराकीर्णविग्रहम् । शिववत्सुखदं पुंसामपश्यत्स हिमाचलम्

Transliteration

gaṃgādharaṃ śuklatanuṃ sarppairākīrṇavigraham | śivavatsukhadaṃ puṃsāmapaśyatsa himācalam

Translation

اس نے ہِماچل کو دیکھا—گنگا کو دھارنے والا، سفید تن والا، سانپوں سے آراستہ پیکر والا—جو شیو کی مانند لوگوں کو سکھ دینے والا ہے۔

Word by Word

• गंगाधरम्: the bearer of the Ganga (Śiva)
• गंगाधरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गङ्गां धरति इति)

• शुक्लतनुम्: having a white body
• शुक्लतनुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक) + तनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (शुक्ला तनुः यस्य) विशेषणम्

• सर्पैः: by/with serpents
• सर्पैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• आकीर्णविग्रहम्: whose form is covered/filled with (serpents)
• आकीर्णविग्रहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आ√कीर् (धातु) + विग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘आकीर्ण’ + तत्पुरुष-समासः; ‘सर्पैः’ इति करणेन आकीर्णः विग्रहः यस्य

• शिववत्सुखदम्: giving happiness like Śiva
• शिववत्सुखदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित) + सुख (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तद्धितान्त ‘शिववत्’ (शिव-सदृश) + तत्पुरुषः; ‘सुखद’ = सुखं ददाति इति

• पुंसाम्: of men
• पुंसाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुम्स्/पुंस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• अपश्यत्: saw
• अपश्यत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• स: he
• स: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम

• हिमाचलम्: the हिमालय (snow-mountain)
• हिमाचलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हिम (प्रातिपदिक) + अचल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (हिमः अचलः)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsa-kṣetra-māhātmya; specific speaker not explicit in this snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Himācala (Himālaya)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: A vast white Himalayan massif appears like Śiva: Gaṅgā flowing from its heights, serpentine forms adorning ridges, a serene yet powerful presence blessing beings below.

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Śiva
• Himālaya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred landscapes mirror divine qualities—Himālaya is envisioned as Śiva-like, reminding devotees that tīrthas and mountains can embody and transmit auspiciousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

While the section is Prabhāsa-kṣetra māhātmya, this verse momentarily glorifies Himālaya as a Śaiva sacred realm associated with Gaṅgā and serpentine iconography.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the verse is a darśana (vision) style praise of a sacred geography and its Śaiva symbolism.