Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32

ऋषय ऊचुः । असमर्थाः परित्राणे जिताहारास्तपोन्विताः । नगरेणेह किं कुर्मस्तव भक्तिमभीप्सवः

ṛṣaya ūcuḥ | asamarthāḥ paritrāṇe jitāhārāstaponvitāḥ | nagareṇeha kiṃ kurmastava bhaktimabhīpsavaḥ

رِشیوں نے کہا: ہم حفاظت اور نظمِ حکومت کے اہل نہیں؛ ہم خوراک میں ضبط رکھنے والے اور تپسیا سے آراستہ ہیں۔ اے پروردگار، ہم جو صرف تیری بھکتی چاہتے ہیں، اس شہر کے ساتھ یہاں کیا کریں؟

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative) बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष (3rd person) बहुवचन; परस्मैपद
असमर्थाःincapable
असमर्थाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of ऋषयः)
TypeAdjective
Rootअ-समर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; विशेषण (adjective)
परित्राणेin (the matter of) protection/deliverance
परित्राणे:
Adhikaraṇa (Domain/Context)
TypeNoun
Rootपरित्राण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/locative) एकवचन
जिताहाराःhaving controlled diet
जिताहाराः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of ऋषयः)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त; √जि) + आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (जितः आहारः येषाम् = those whose diet is controlled)
तपोऽन्विताःendowed with austerity
तपोऽन्विताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of ऋषयः)
TypeAdjective
Rootतपस् (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त; √इ)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (तपसा अन्विताः = endowed with austerity)
नगरेणby/with a city
नगरेण:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/instrumental) एकवचन
इहhere
इह:
Deśa-adhikaraṇa (Locative adverb)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: here)
किम्what
किम्:
Karma (Object of कुर्मः; “what”)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative) एकवचन; प्रश्नवाचक (interrogative)
कुर्मःdo (shall we do)
कुर्मः:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (present); उत्तमपुरुष (1st person) बहुवचन; परस्मैपद
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/genitive) एकवचन
भक्तिम्devotion
भक्तिम्:
Karma (Object of अभिप्सवः)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative) एकवचन
अभीप्सवःdesiring (to obtain)
अभीप्सवः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of ऋषयः)
TypeAdjective
Rootअभि-इष् (धातु) + वु (कृदन्त)
Formकृदन्त (इच्छार्थक); पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; “अभीप्सु” = desiring

Ṛṣayas (Sages)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: The divine instructor addressed as ‘tvaṃ’ (likely the presiding deity/authority in the episode)

Scene: A group of austere sages—thin, radiant, with matted hair—speak humbly with folded hands, expressing incapacity for protection/governance and asking how to live with a city when they seek only devotion.

Ṛṣis
B
Bhakti

FAQs

True seekers prioritize devotion and austerity, and may hesitate to accept worldly burdens without divine assurance.

Prabhāsa-kṣetra, where sages deliberate on how best to live and serve within a sacred landscape.

None directly; it is a question about suitability for civic responsibility versus devotional life.