Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 308›Shloka 25
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

Devanagari script

स शप्तो डिंडिरूपस्तु भवद्भिः करणेश्वरः । तच्छापाच्छप्तमेवैतत्समस्तं तद्गुणास्पदम् । देवतिर्यङ्मनुष्याणां निरानंदमिति स्थितम्

Transliteration

sa śapto ḍiṃḍirūpastu bhavadbhiḥ karaṇeśvaraḥ | tacchāpācchaptamevaitatsamastaṃ tadguṇāspadam | devatiryaṅmanuṣyāṇāṃ nirānaṃdamiti sthitam

Translation

وہی کرنیشور، جو ڈِنڈی روپ میں ظاہر ہوا تھا، تمہارے ہی ہاتھوں ملعون ٹھہرا۔ اسی شاپ کے سبب یہ سارا دیس، جو اسی پر اور اس کی صفات پر قائم ہے، بھی شاپ زدہ ہو گیا؛ چنانچہ دیوتا، حیوانات اور انسان سب بے سرور حالت میں رہنے لگے۔

Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
शप्तः(was) cursed
शप्तः:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeVerb
Rootशप् (धातु) → शप्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकालिक-कर्मणि कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘cursed’
डिंडि-रूपःhaving the form of a ḍiṃḍi (drum/demon-name)
डिंडि-रूपः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootडिंडि (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (डिंडेर् रूपम्)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; adversative particle (‘but/indeed’)
भवद्भिःby you (all)
भवद्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; honorific 2nd-person pronoun ‘by you (all)’
करण-ईश्वरःlord of the senses/instruments
करण-ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकरण (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (करणानाम् ईश्वरः)
तत्-शापात्from that curse
तत्-शापात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + शाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (‘from that curse’)
शप्तम्cursed
शप्तम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशप् (धातु) → शप्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकालिक-कर्मणि कृदन्तः, नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘cursed’ (qualifying ‘etat/samastam’)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; emphatic particle (‘indeed/only’)
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
समस्तम्entire
समस्तम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘entire/whole’
तत्-गुण-आस्पदम्abode of its qualities
तत्-गुण-आस्पदम्:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + गुण (प्रातिपदिक) + आस्पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य गुणानाम् आस्पदम्)
देव-तिर्यङ्-मनुष्याणाम्of gods, animals, and humans
देव-तिर्यङ्-मनुष्याणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + तिर्यञ्च् (प्रातिपदिक) + मनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (देवाश्च तिर्यञ्चश्च मनुष्याश्च)
निरानन्दम्joyless
निरानन्दम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिरानन्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘joyless’
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; quotative particle (‘thus’)
स्थितम्stood/was established
स्थितम्:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकालिक-कर्मणि कृदन्तः, नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘stood/was established’
Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Karaṇeśvara

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Karaṇeśvara appears in a Ḍiṃḍi-form (a specific, possibly drum-associated or grotesque/guardian-like manifestation); sages/dvijas curse him, and the consequence spreads as a pall of joylessness over gods, animals, and humans—an allegory of a cursed spiritual ecosystem.

Characters & Entities
K
Karaṇeśvara
Ḍ
Ḍiṃḍi (form)
D
deva
T
tiryak
M
manuṣya

FAQs

Śiva-aparādha or misdirected curses disturb the wider cosmos; individual wrongdoing can create collective suffering.

Prabhāsakṣetra, specifically through the mention of Karaṇeśvara, a Śaiva locus within the sacred region.

None directly; the verse explains the metaphysical consequence that later motivates propitiation.

←Previous Verse
Next Verse→