Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

तत्सिद्धेश्वर नामाढ्यं महापातकनाशनम् । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैस्तदा सिद्धगणाः शिवम्

Transliteration

tatsiddheśvara nāmāḍhyaṃ mahāpātakanāśanam | tuṣṭuvurvividhaiḥ stotraistadā siddhagaṇāḥ śivam

Translation

وہ لِنگ، جو ‘سِدّھیشور’ کے نام سے مشہور اور بڑے گناہوں کا ناس کرنے والا ہے، اُس وقت سِدّھوں کے جُھنڈ نے شِو کی گوناگوں ستوتیوں سے حمد و ثنا کی۔

Word by Word

• तत्: that
• तत्: सम्बन्ध (Deictic qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद (that)

• सिद्धेश्वर: Siddheśvara
• सिद्धेश्वर: सम्बोधन/नाम (Name of liṅga)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध + ईश्वर (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (name/apposition); तत्पुरुषः: “सिद्धानाम् ईश्वरः”

• नामाढ्यम्: bearing the name
• नामाढ्यम्: विशेषण (Qualifier of liṅga)
• Type: Adjective
• Root: नामन् + आढ्य (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: “नाम्ना आढ्यम्”

• महापातकनाशनम्: destroyer of great sins
• महापातकनाशनम्: विशेषण (Qualifier of liṅga)
• Type: Adjective
• Root: महा + पातक + नाशन (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः: “महापातकं नाशयति”

• तुष्टुवुः: they praised
• तुष्टुवुः: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन: “they praised”

• विविधैः: with various
• विविधैः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (Instrumental plural; agreeing with स्तोत्रैः)

• स्तोत्रैः: by hymns
• स्तोत्रैः: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (Instrumental plural)

• तदा: then
• तदा: सम्बन्ध (काल-सम्बन्ध/Temporal link)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb): “then”

• सिद्धगणाः: the hosts of Siddhas
• सिद्धगणाः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध + गण (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Nominative plural)

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)

Speaker

Śiva (Īśvara) (continuing instruction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddheśvara (Siddhanātha) at Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At Prabhāsa, a radiant Siddheśvara-liṅga stands adorned; siddha-hosts hover in the sky, hands folded, singing many hymns as flowers rain down.

Characters & Entities

• Siddheśvara
• Śiva
• Siddhagaṇas
• Prabhāsakṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Stotra (hymnic praise) is upheld as a potent devotional act, and Siddheśvara is celebrated as a destroyer of even grave sins.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Siddheśvara in Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering praise through various stotras to Śiva at Siddheśvara is implied as a devotional practice.