Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 301

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोत्तरत्रिशत तमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmya siddheśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmaikottaratriśata tamo'dhyāyaḥ

Translation

یوں شری اسکند مہاپُران کی اکیاسی ہزار شلوکوں والی سنہتا کے ساتویں پرَبھاس کھنڈ میں، پرَبھاس کْشیتْر ماہاتمیہ کے اندر، “سِدّھیشور ماہاتمیہ کی توصیف” نامی تین سو ایکواں ادھیائے اختتام کو پہنچا۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha/Closure (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: समाप्त्यर्थक-अव्यय (closing particle)

• श्रीस्कांदे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री-स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समास: श्रीमान् स्कन्दः/स्कन्दसम्बन्धि (honorific)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा-पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समास: महत् पुराणम्

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (collection)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति-साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समास: एकाशीतिः सहस्राणि यस्याम् (in the 81,000 [verses]-collection)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (qualifying खण्डे)

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa-khaṇḍa
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास-खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समास: प्रभासस्य खण्डः

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (qualifying माहात्म्ये/प्रकरणे)

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the ‘Prabhāsa-kṣetra-māhātmya’ section
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समास: प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम्

• सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्: the narration of Siddheśvara’s greatness
• सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्: Karta/Title (नामरूपेण)
• Type: Noun
• Root: सिद्धेश्वर-माहात्म्य-वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समास: सिद्धेश्वरस्य माहात्म्यस्य वर्णनम्

• नाम: named
• नाम: Sambandha/Title-marker (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: नामार्थक-अव्यय (indeclinable: ‘named/called’)

• एकोत्तरत्रिशततमः: three-hundred-and-first
• एकोत्तरत्रिशततमः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक-उत्तर-त्रिशत-तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (301st); समास: त्रिशतस्य एकोत्तरः (one more than three hundred) + तम (ordinal)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta/Title (Heading/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Colophon/Redactorial closure

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddheśvara (chapter title reference)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: palm-leaf or paper folios with the chapter title ‘Siddheśvara-māhātmya-varṇanam’, scribal flourish marking the end of adhyāya 301.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa Kṣetra
• Siddheśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

As a colophon, it seals the teaching by formally naming the māhātmya, emphasizing the authority and continuity of the tīrtha tradition.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, specifically the Siddheśvara Māhātmya chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a textual colophon providing bibliographic and structural information.