Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यदा देवैः समेत्याशु शिवलिंगं प्रतिष्ठितम् । संगालेश्वर नामाढ्यं सर्वपापहरं शुभम्

Transliteration

yadā devaiḥ sametyāśu śivaliṃgaṃ pratiṣṭhitam | saṃgāleśvara nāmāḍhyaṃ sarvapāpaharaṃ śubham

Translation

جب دیوتاؤں نے اکٹھے ہو کر فوراً شِو لِنگ کی پرتِشٹھا کی—جو “سَنگالیشور” کے نام سے مشہور ہوا—تو وہ مبارک ٹھہرا اور تمام گناہوں کو ہر لینے والا بن گیا۔

Word by Word

• यदा: when
• यदा: सम्बन्ध (काल-सम्बन्ध/Temporal link)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb/conjunction): “when”

• देवैः: by the gods
• देवैः: करण (Instrument/Agentive means)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन (Instrumental plural)

• समेत्य: having assembled
• समेत्य: क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया/Adverbial participle)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + इ (धातु) → समेत्य (क्त्वा-प्रत्यय, अव्ययभाव)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund): “having come together/assembled”

• आशु: quickly
• आशु: क्रियाविशेषण (Adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: आशु (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb): “quickly”

• शिवलिङ्गम्: Śiva-liṅga
• शिवलिङ्गम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: शिव + लिङ्ग (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन (Accusative singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लिङ्गम्)

• प्रतिष्ठितम्: established
• प्रतिष्ठितम्: कर्म-विशेषण (Predicate participle of object)
• Type: Verb
• Root: प्र + स्था (धातु) → प्रतिष्ठित (क्त-प्रत्यय)
• Form: कर्मणि-भूतकृदन्त (past passive participle, PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; “was established” (agrees with लिङ्गम्)

• संगालेश्वर: Saṅgāleśvara
• संगालेश्वर: सम्बोधन/नाम (Appositional name of liṅga)
• Type: Noun
• Root: संगाल + ईश्वर (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in apposition/name); षष्ठी-तत्पुरुषः (संगालस्य ईश्वरः)

• नामाढ्यम्: bearing the name
• नामाढ्यम्: विशेषण (Qualifier of liṅga)
• Type: Adjective
• Root: नामन् + आढ्य (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: “नाम्ना आढ्यम्” (rich/possessed of a name)

• सर्वपापहरम्: removing all sins
• सर्वपापहरम्: विशेषण (Qualifier of liṅga)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + हर (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः: “सर्वाणि पापानि हरति” (remover of all sins)

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: विशेषण (Qualifier of liṅga)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Acc./Nom. sg. agreeing with लिङ्गम्)

Speaker

Śiva (Īśvara) (continuing instruction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Saṃgāleśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A grand assembly of devas consecrates a radiant Śiva-liṅga named Saṃgāleśvara; offerings pour in, celestial flowers rain down, and the liṅga glows with auspicious light.

Characters & Entities

• Śiva
• Devas
• Śivaliṅga
• Saṃgāleśvara
• Prabhāsakṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Consecrated Śiva-liṅgas, especially those established in sacred kṣetras, are portrayed as powerful means of purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Saṃgāleśvara Śiva-liṅga in Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pratiṣṭhā (installation/consecration of a Śiva-liṅga) is referenced as performed by the devas.