Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

हिरण्मयं यथाशक्त्या प्रक्षिपेत्तत्र कंकणम् । ततः पितॄंस्तर्पयित्वा गच्छेद्देवं कपर्दिनम्

Transliteration

hiraṇmayaṃ yathāśaktyā prakṣipettatra kaṃkaṇam | tataḥ pitṝṃstarpayitvā gaccheddevaṃ kapardinam

Translation

اپنی استطاعت کے مطابق وہاں سونے کا کنگن نذر کرے۔ پھر پِتروں کو ترپن دے کر سیراب کرے اور اس کے بعد جٹادھاری دیو کَپَردِن (شیو) کے پاس جائے۔

Word by Word

• हिरण्मयम्: golden
• हिरण्मयम्: Karma (Object-qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: हिरण्मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (कंकणम्)

• यथाशक्त्या: according to ability
• यथाशक्त्या: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव समास; अव्ययवत् प्रयोगः; अर्थः “शक्त्यानुसारम्” (according to one’s ability)

• प्रक्षिपेत्: should throw/place
• प्रक्षिपेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + क्षिप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• कंकणम्: bracelet/bangle
• कंकणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कंकण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Sequential/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमवाचक (thereafter)

• पितॄन्: the ancestors
• पितॄन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन

• तर्पयित्वा: having satisfied (with offerings)
• तर्पयित्वा: Sambandha (Prior action/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: तृप्/तर्प् (धातु) + णिच् + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: णिजन्त-क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (having satisfied/propitiated)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• देवम्: to the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• कपर्दिनम्: Kapardin (Śiva, the matted-haired)
• कपर्दिनम्: Karma (Object-qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कपर्दिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (देवम्); शिवस्य नाम

Speaker

Sūta (deduced from Purāṇic māhātmya narration style within Prabhāsa Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Kapardin-Śiva precinct)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: At the Prabhāsa shore, a pilgrim offers a golden bracelet into the prescribed place (as dāna/nikṣepa), then performs pitṛ-tarpaṇa with water-libations; afterward, the pilgrim walks toward a shrine of Kapardin Śiva, identifiable by matted locks iconography.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Kapardin (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is practiced through capacity-based charity, honoring ancestors, and then approaching Śiva—integrating dāna, tarpaṇa, and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), a प्रमुख tīrtha praised in the Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offer a golden bracelet as dāna, perform pitṛ-tarpaṇa, and then go for darśana/worship of Kapardin (Śiva).