Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

Devanagari script

लक्षपत्रदलाढ्यैश्च श्वेतपद्मैश्च भूषितम् । अप्सरोभिः समाकीर्णं पुष्पप्रकरविस्तृतम्

Transliteration

lakṣapatradalāḍhyaiśca śvetapadmaiśca bhūṣitam | apsarobhiḥ samākīrṇaṃ puṣpaprakaravistṛtam

Translation

وہ جگہ بے شمار پتّوں اور پنکھڑیوں سے بھرپور اور سفید کنولوں سے آراستہ تھی؛ اپسراؤں سے بھری ہوئی تھی اور پھولوں کے ڈھیروں اور طرح طرح کے گلوں سے پھیلی ہوئی تھی۔

Word by Word

• लक्षपत्रदलाढ्यैः: with (things) rich in countless petals/leaves
• लक्षपत्रदलाढ्यैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: लक्ष (प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक) + दल (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक/कृदन्त-निष्ठ)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष: ‘लक्षाणि पत्रदलानि यस्य/येषां तैः’ (abounding in lakhs of petals/leaves)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• श्वेतपद्मैः: with white lotuses
• श्वेतपद्मैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक) + पद्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (पद्म), तृतीया (3), बहुवचन; समासः—कर्मधारय: ‘श्वेतानि पद्मानि’ (white lotuses)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• भूषितम्: decorated
• भूषितम्: Karma (Object/कर्म) / Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भूषित (कृदन्त; √भूष् (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त)

• अप्सरोभिः: with apsarases
• अप्सरोभिः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अप्सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन

• समाकीर्णम्: thronged/filled
• समाकीर्णम्: Karma (Object/कर्म) / Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समाकीर्ण (कृदन्त; √कॄ/कॄञ् (धातु) उपसर्ग-सम्+आ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त)

• पुष्पप्रकरविस्तृतम्: spread with heaps of flowers
• पुष्पप्रकरविस्तृतम्: Karma (Object/कर्म) / Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक) + प्रकर (प्रातिपदिक) + विस्तृत (कृदन्त; √स्तॄ/स्तृ (धातु) उपसर्ग-वि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—तत्पुरुष: ‘पुष्पाणां प्रकरैः विस्तृतम्’ (spread out with heaps/collections of flowers)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual attribution within Māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The sacred space is carpeted with leaves and petals; clusters of white lotuses stand out; heaps of mixed flowers spread in abundance while Apsarases fill the hall like a moving garland.

Characters & Entities

• Apsaras
• Śaṅkara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity (symbolized by the white lotus) and abundance of offerings reflect wholehearted devotion in a sacred tīrtha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, shown as a place where celestial beings gather amid divine floral splendour.

What ritualistic prescription is mentioned?

Flower-offerings and beautification of the worship space, especially with lotuses and abundant floral arrangements.